کوردی           عربی

په‌یماننامه‌ی ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان (ته‌ڤگه‌ری ئازادی)‌

06/12/2014

Wednesday‌

په‌یماننامه‌ی
ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان
(ته‌ڤگه‌ری ئازادی)




ناوی نامیلکه‌: په‌یماننامه‌ی ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان (ته‌ڤگه‌ری ئازادی)
چاپ: یه‌که‌م ـ ساڵی 2014
شوێنی چاپ: سلێمانی
تیراژ: 4000 دانه‌
له‌بڵاوکراوه‌کانی کۆمیته‌ی راگه‌یاندنی ئازاد (1)




مافی چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌:
 بۆ(کۆمیته‌ی راگه‌یاندنی ئازاد)ی ته‌ڤگه‌ری ئازادی پارێزراوه‌

ده‌روازه‌
له‌سه‌رده‌می ئێستادا؛ کۆمه‌ڵگاکانی مرۆڤایه‌تی له‌نێو گێژاوێکی قووڵ و هه‌مه‌لایه‌نه‌ی مه‌ترسیداردا ده‌گوزه‌رێن. هۆکاری بنچینه‌یی ئه‌و گێژاوه‌ش سیسته‌می باڵاده‌ستی ده‌سه‌ڵاتدارێتییه‌ له‌جیهاندا، که‌ ئیدی له‌ڕووی زیهنی، سیاسی، ئابووری، کۆمه‌ڵایه‌تی و چاندییه‌وه‌ توانستی چاره‌سه‌ری قه‌یران و گرفته‌کانی خۆی و کۆمه‌ڵگای نه‌ماوه‌ و له‌هه‌موو رووێکه‌وه‌ به‌بنبه‌ستی گه‌یشتووه‌. بۆیه‌ له‌پێناو له‌سه‌ر پێ مانه‌وه‌ی خۆیدا، وه‌کو سروشتی ئه‌و سیسته‌مه‌، په‌نای وه‌به‌ر توندوتیژی و تیرۆر  و شه‌ڕ و پێکدادان بردووه‌، که‌ ده‌کرێ له‌رۆژی ئه‌مڕۆدا وه‌ک سێیه‌م جه‌نگی جیهانی به‌ناوی بکه‌ین. به‌مه‌ش له‌ قۆناخی ئێستادا له‌ زۆربه‌ی جوگرافیای گۆی زه‌ویدا به‌شێوه‌ و ئاستی جیاوازدا له‌نێو شه‌ڕ و پێکدادانی خوێناوی دایه‌، که‌ له‌ئاکامدا؛ قڕکردن و کۆمه‌ڵکوژی، کۆچبه‌ری و ئاواره‌یی، وێرانکاری و تێکدانی ژینگه‌یی، هه‌ژاری و بێکاری، نادادی کۆمه‌ڵایه‌تی و قاتوقڕی بژێوی و چه‌ندین ده‌رئه‌نجامی دیکه‌ی لێکه‌وتۆته‌وه‌. ئیتر دۆخی ئێستای کۆمه‌ڵگاکانی مرۆڤایه‌تی گه‌یشتۆته‌ ئاستێک که‌ چیتر توانستی به‌رگه‌گرتنی ئه‌و هه‌موو قه‌یران و کێشه‌ و کاره‌ساتانه‌ ناگرێت، که‌ به‌رهه‌می باڵاده‌ستێتی سیسته‌می پاوانخوازی و ده‌سه‌ڵاتدارێتی جیهانه‌. بۆیه‌ ئێستا مرۆڤایه‌تی له‌نێو لێگه‌ڕین و تێکۆشان دایه‌ بۆ رزگاربوون له‌و گێژاوه‌ی که‌ تێیدا ده‌گوزه‌رێت. تێکۆشانی ته‌ڤگه‌ره‌ ئازادیخوازه‌کانی ژینگه‌پارێزان، ژنان، ئه‌نارشیسته‌کان، دیموکراتخواز و سۆسیالیسته‌کان، ئه‌تنیک و گه‌لانی ژێرده‌سته‌، به‌شێکی هه‌ره‌ به‌رچاوی ئه‌و لێگه‌ڕین و تێکۆشانه‌ بوونه‌ که‌ خوازیاری رزگاربوونن له‌ سیسته‌می پاوانخوازی سه‌رمایه‌ی جیهانی.
ئه‌و دۆخه‌ی که‌وا ئه‌مڕۆ رۆژهه‌ڵاتی ناوین تێیدا ده‌گوزه‌رێت، ئاکامێکی روونی ئه‌و گێژاوه‌یه‌ که‌ سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی جیهانی تێیکه‌وتووه‌؛ چونکه‌ رژێمه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌ ده‌وڵه‌ت ـ نه‌ته‌وه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی ناوینیش پارچه‌یه‌کی ئۆرگانی و دانه‌بڕاوی ئه‌و سیسته‌مه‌ بوونه‌ وله‌سه‌ده‌ی رابردووه‌وه‌ تاوه‌کو ئێستا له‌ژێر رکێف و باڵاده‌ستێتی ئه‌و سیسته‌مه‌دا به‌ڕێوه‌چوون و له‌سه‌ر پێیان ماونه‌ته‌وه‌. ته‌نانه‌ت رۆژهه‌ڵاتی ناوین به‌هۆی سروشتی ژیۆپۆلۆتیکی و ژیۆستراتیژی و ده‌وڵه‌مه‌ندییه‌که‌ی له‌ڕووی سه‌رچاوه‌کانی وزه‌وه‌ و به‌گوێره‌ی راستینه‌ی کولتووری خۆی، له‌دۆخی ئێستادا، بۆته‌ چه‌قی ناکۆکی و ململانێ و شه‌ڕ و پێکدادانه‌کانی جیهان. ئیدی له‌راستینه‌ی دۆخی ئێستای رۆژهه‌ڵاتی ناویندا ئه‌وه‌ روونده‌بێته‌وه‌ که‌؛ ئه‌وه‌ی رووبه‌ڕووی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ و داڕووخان ده‌بێته‌وه‌ سیسته‌می سه‌رمایه‌ی جیهانییه‌. بۆیه‌ له‌لایه‌که‌وه‌؛ له‌نێوان خودی رژێمه‌کان و هێزه‌ قه‌واره‌ پارێزه‌کانی ناوچه‌که‌ خۆیاندا، له‌نێوان زلهێزه‌کانی جیهان و رژێم و قه‌واره‌پارێزه‌کانی ناوچه‌که‌دا، له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌؛ له‌نێوان ئه‌و رژێم و هێزه‌ قه‌واره‌پارێزانه‌ و زلهێزه‌کانی سیسته‌می سه‌رمایه‌ی جیهانیدا له‌به‌رامبه‌ر به‌ ته‌واوی ته‌ڤگه‌ره‌ ئازادیخوازه‌کانی گه‌لان ململانێ و شه‌ڕ و پێکدادان له‌وپه‌ڕی دژواری خۆی دایه‌. به‌مه‌ش رۆژهه‌ڵاتی ناوین وه‌ک چۆن بۆته‌ گۆڕه‌پانێکی خوێناوی شه‌ڕ و پێکدادانی ئه‌و رژێم و هێزانه‌، ئه‌وا به‌هه‌مانشێوه‌ بۆته‌ گۆڕه‌پانێکی کۆمه‌ڵکوژی و قڕکردنی چاند و که‌له‌پووری دێرینی گه‌لانی ناوچه‌که‌ و ته‌واوی گه‌لان، ئایینه‌کان، ئایینزاکان، ته‌ریقه‌ته‌کان و باوه‌ڕییه‌کان له‌سه‌ر بنه‌مای سیاسه‌تی "په‌رتکه‌ و زاڵبه‌" به‌ده‌ستی یه‌کتر لاواز ده‌کرێن و له‌ناوده‌بردرێن. به‌ڕاده‌یه‌ک ده‌مارگیری و شۆفێنییه‌تی نه‌ته‌وه‌گه‌رایی، ئایینگه‌رایی، ئایینزاگه‌رایی و ته‌ریقه‌تگه‌رایی په‌ره‌ی پێدراوه‌، راستینه‌ی به‌یه‌که‌وه‌ژیانی هه‌زاران ساڵه‌ی نێوانیان که‌وتۆته‌ ژێر هه‌ڕه‌شه‌ی نه‌مان و له‌ناوچوون و ته‌نانه‌ت نکۆڵی له‌ چاند و که‌له‌پووری هاوبه‌ش و مێژووی ژیاری هاوبه‌شیان ده‌کرێت. ئه‌مه‌ش ئه‌و دۆخه‌یه‌ که‌ گوزارشت له‌ قوڵایی و کوشنده‌یی ئه‌و گێژاوه‌ ده‌کات که‌ تێکۆشان له‌پێناو رزگاربوون لێی بۆته‌ ئه‌رکێکی ژیانی و گه‌ردوونی هه‌موو مرۆڤایه‌تی.
خاکی میزۆپۆتامیاش (وڵاتی نێوان دوو ڕووبار) وه‌ک چۆن ناوه‌ڕاستی رۆژهه‌ڵاتی ناوینه‌ و ئێراق و باشووری کوردستانیش له‌خۆوه‌ ده‌گرێت، ئه‌وا له‌هه‌مانکاتیشدا بۆته‌ ناوه‌ندی گۆڕه‌پانی هه‌موو ململانێ و شه‌ڕ و پێکدادانه‌کان و راسته‌وخۆ کاریگه‌ری له‌سه‌ر رووداو و ئاڵوگۆڕه‌کان هه‌یه‌ و له‌ژێر کاریگه‌ریشیان دایه‌. ئێراق و باشووری کوردستان (ناوه‌ڕاست و خوارووی میزۆپۆتامیا) به‌هه‌مان شێوه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوین له‌نێو ئاڵوگۆڕێکی بنچینه‌یی دایه‌. هێزه‌ سیاسییه‌کان و رژێمه‌ قه‌واره‌پارێزه‌کان و زلهێزه‌ لیبراله‌ پاوانخوازه‌کان له‌پێناو مانه‌وه‌ و خۆسه‌پاندن و قۆرخکردندا، ئێراق و باشووری کوردستانیان کردۆته‌ گۆڕه‌پانی شه‌ڕ و پێکدادانێکی خوێناوی و تاقیگه‌ی پرۆژه‌ ستراتیژییه‌کانیان. له‌م پێناوه‌دا به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ک له‌هه‌وڵی سه‌رکوتکردن و تێکشکاندنی ئیراده‌ی ئازادی گه‌لان و تۆکمه‌کردنی سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی خۆیاندان. سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی قۆرخکار نه‌ک هه‌ر توانستی چاره‌سه‌رکردنی ئه‌و قه‌یران و کێشانه‌ی نه‌ماوه‌ که‌ خۆی هۆکاره‌که‌یه‌تی؛ به‌ڵکو ئیتر خۆیشی بۆته‌ سه‌رچاوه‌ی بنچینه‌یی هه‌موو قه‌یران و کێشه‌کان. ئه‌و سیسته‌مه‌ له‌ بونیادی خۆیدا سیسته‌مێکه‌ قه‌یران به‌رهه‌م دێنێت و تا ئاستی گێژاو و به‌دوایشیدا داڕووخان و هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی خۆی ده‌ڕوات. 
بۆیه‌ لێگه‌ڕین و تێکۆشانی گه‌لان له‌پێناو رزگاربوون له‌ گێژاوی سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی ده‌وڵه‌تگه‌را له‌ده‌ره‌وه‌ی خودی سیسته‌مه‌که‌ رێگاچاره‌ی هه‌ره‌ گونجاو و راسته‌ بۆ رزگاربوون له‌و گێژاوه‌ی جگه‌ له‌ به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی کێشه‌ و قه‌یران هیچی دیکه‌ی لێناکه‌وێته‌وه‌. بونیادنانی سیسته‌مێکی کۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌لته‌رناتیف له‌ده‌ره‌وه‌ی خودی سیسته‌می هه‌ژموونگه‌رای ده‌سه‌ڵاتدارێتی، ته‌نیا له‌میانه‌ی به‌بنه‌ما وه‌رگرتنی راستینه‌ی مێژوویی جڤاکبوونی مرۆڤ و رزگاربوون له‌هه‌موو تایبه‌تمه‌ندی و ئامراز و شێوازه‌کانی ئه‌و سیسته‌مه‌ هه‌ژموونگه‌راییه‌دا دێته‌دی، که‌ گوزارشتی خۆی له‌ سیسته‌می کۆمه‌ڵگای دیموکراتیدا ده‌کات.
له‌کاتێکدا مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌وڵه‌ت ـ نه‌ته‌وه‌، پیشه‌سازیگه‌رایی، پاوانخوازی سه‌رمایه‌دا سیسته‌می هه‌ژموونگه‌رایی خۆی بونیادناو به‌ره‌وپێشه‌وه‌ چوو، ئه‌وا له‌ بونیادنانی سیسته‌می جڤاکیدا پێویسته‌ راستینه‌ی سروشتی مێژوویی جڤاکبوون به‌بنه‌ما وه‌ربگیردرێت و نوێ بکرێته‌وه‌ که‌ گه‌وهه‌ر و سروشتێکی دیموکراتی هه‌یه‌. بۆیه‌ له‌به‌رامبه‌ر به‌ سیسته‌می هه‌ژموونگه‌رایی ده‌سه‌ڵاتدارێتیدا سیسته‌می خۆبه‌ڕێوه‌به‌رێتی دیموکراتی و کۆنفیدراڵی دیموکراتی به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرێت، له‌به‌رامبه‌ر به‌ مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری مۆدێرنیته‌ی دیموکراتی، له‌به‌رامبه‌ر به‌ بنه‌ماکانی ده‌وڵه‌ت ـ نه‌ته‌وه‌، پیشه‌سازیگه‌رایی و پاوانخوازی سه‌رمایه‌دا؛ نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتی، پیشه‌سازی ژینگه‌پارێز و ئابووری هه‌ره‌وه‌زکاری به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرێت. 
سیسته‌می جڤاکی کۆنفیدراڵی دیموکراتی که‌ هه‌نگاوی بنچینه‌یی خۆی له‌سه‌ر بنه‌مای خۆبه‌ڕێوه‌به‌رێتی دیموکراتی ده‌نێت، به‌ پێشه‌نگایه‌تی ژنان و گه‌نجان بونیاد ده‌نرێت و به‌ڕێوه‌ ده‌چێت، هه‌مه‌چه‌شنه‌یی و هه‌مه‌ڕه‌نگی جڤاک وه‌ک ده‌وڵه‌مه‌ندی و سروشتی جڤاکبوون ده‌بینێت. ئه‌م سیسته‌مه‌ جڤاکییه‌ له‌سه‌ر ره‌گوڕیشه‌ی مێژوویی خۆی نه‌شونما ده‌کات و پێشده‌که‌وێت که‌ جڤاکی سروشتییه‌. راستینه‌ی ئه‌و جڤاکه‌ سروشتییه‌ش هاوسه‌نگییه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ئازادی، یه‌کسانی، دادپه‌روه‌ری و ئاشتی که‌ له‌ گه‌وهه‌ری خۆیدا له‌ دیموکراتیدا به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت.
له‌بونیادنانی سیسته‌می کۆمه‌ڵگای دیموکراتی له‌باشووری کوردستان و ئێراقدا پێویست ده‌کات ئه‌و راستییه‌ مێژووییه‌ له‌به‌رچاوبگیردرێت که‌؛ جڤاکی سروشتی له‌سه‌ر ئه‌م خاکه‌ له‌دایکبووه‌ و نه‌شونمای کردووه‌، هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌م خاکه‌ش یه‌که‌مین شۆڕشی جڤاکبوون له‌ده‌وری دایکدا (نیشته‌جێبوون، گوند ئاواکردن، ئافراندنی کشتوکاڵ، ئاژه‌ڵداری، ئه‌خلاق ... هتد)ی پێشخستووه‌، هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌م خاکه‌شدا یه‌که‌مین لادانی جڤاکی به‌ ئاراسته‌ی دروستبوونی پله‌داری و هه‌ژموونگه‌رایی ده‌سه‌ڵاتداری وه‌رگرتووه‌ و یه‌که‌مین فۆرمی ده‌سه‌ڵاتگه‌رایی (پیاوسالاری) تا ده‌گاته‌ فۆرمی هه‌ره‌ باڵا (ده‌وڵه‌تگه‌رایی) پێشخستووه‌. ته‌نانه‌ت وه‌ک چۆن یه‌که‌مین سیسته‌می ئه‌خلاقی جڤاکی پێشخستووه‌، به‌هه‌مانشێوه‌ یه‌که‌مین یاسای ده‌سه‌ڵاتدارێتیشی پێشخستووه‌. وه‌ک چۆن یه‌که‌مین فۆرمی تیره‌ ـ گوندی ئاواکردووه‌، به‌هه‌مانشێوه‌ یه‌که‌مین ده‌وڵه‌ت ـ شاریشی ئاواکردووه‌. ئه‌مه‌ش به‌و واتایه‌ دێت که‌ له‌هه‌ناوی جڤاکی کوردستان و ئێراق (میزۆپۆتامیا)دا وه‌ک چۆن میراسێکی بنچینه‌یی کۆمه‌ڵگای سروشتی هه‌یه‌، به‌هه‌مانشێوه‌ میراسێکی بنچینه‌یی هه‌ژموونگه‌رایی ده‌وڵه‌تگه‌راش هه‌یه‌. بۆیه‌ پێویسته‌ ده‌رک به‌و راستییه‌ بکه‌ین که‌ بۆ بونیادنانی سیسته‌مێکی نوێی جڤاکی میراسێکی مێژوویی مه‌زنمان له‌ پشته‌، هه‌روه‌ها زیندووراگرتنی کولتووری جڤاکی سروشتی و نوێکردنه‌وه‌ی گه‌وهه‌ر و کاره‌کته‌ره‌ دیموکراتیانه‌که‌ی ده‌بێته‌ ئه‌رکێکی ژیانیی و بنچینه‌یی.
هاوکات له‌گه‌ڵ له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌و راستییه‌ مێژووییانه‌، له‌به‌رچاوگرتنی راستینه‌ی رۆژگاری ئه‌مڕۆشمان گرنگه‌که‌؛ گه‌لی کوردستان له‌سه‌رده‌می ئێستادا پێشه‌نگایه‌تی تێکۆشانی ئازادی و دیموکراتی گه‌لان له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوین ده‌کات، له‌ باشووری کوردستان و ئێراقیشدا له‌میانه‌ی تێکۆشانێکی درێژخایه‌ن و چڕوپڕدا ئیراده‌ و توانستی ئه‌وه‌ی له‌ خۆیدا ئافراندووه‌ که‌به‌هاوبه‌شی گه‌لان پێشه‌نگایه‌تی له‌ تێکۆشان بۆ رزگاربوون له‌قه‌یران و گێژاوه‌کانی سیسته‌می هه‌ژموونگه‌رایی ده‌سه‌ڵاتدارێتی بکات و سیسته‌مێکی نوێی جڤاکی دیموکراتی بونیادبنێت، که‌ ئازادی، یه‌کسانی، دادپه‌روه‌ری و ئاشتی به‌بنه‌ما وه‌ربگرێت و هاوسه‌نگی دیموکراتی له‌نێوان سروشت ـ کۆمه‌ڵگا، تاک ـ کۆمه‌ڵگا، ره‌گه‌زه‌کان، ئایینه‌کان، ئایینزاکان و پێکهاته‌ هه‌مه‌چه‌شنه‌کان ده‌ئافرێنێت.
له‌ڕۆژگاری ئه‌مڕۆدا ئێراق له‌ناو دۆخێکی گێژاویدا ده‌گوزه‌رێت. له‌لایه‌که‌وه‌، ململانێی نێوان هێزه‌کان بۆ به‌ده‌سته‌وه‌گرتن و خۆتۆکمه‌کردن له‌ جومگه‌کانی ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ندی له‌وپه‌ڕی دژواری خۆی دایه‌ و تادێت ده‌مارگیرییه‌ ئایینی و ئایینزاییه‌کان، ئه‌تنیکی و نه‌ته‌وه‌ییه‌کان ته‌شه‌نه‌ ده‌سه‌نێت و چڕتر ده‌بێته‌وه‌. له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌ ده‌ستێوه‌ردانه‌ هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تییه‌کان بۆ ناو کێشه‌ و گرفته‌کان و تێکهه‌ڵکێشی ئه‌جنداکانیان له‌گه‌ڵ ئه‌جندا ناوخۆییه‌کان ململانێیه‌کانی به‌ئاراسته‌ی بنبه‌ستی گه‌یاندووه‌. هه‌روه‌ها دۆخی گه‌لانی ئێراق به‌هۆی ئه‌و ململانێیانه‌وه‌ له‌ڕووی کۆمه‌ڵایه‌تی، ئاسایشی، سیاسی، رۆشنبیری و ئابوورییه‌وه‌، دۆخی هه‌ره‌ مه‌رگه‌ساتاوییه‌ و رۆژانه‌ کۆمه‌ڵگاکانی ئێراقی له‌ئاکامی ئه‌و ململانێیه‌دا ده‌بنه‌ قوربانی تیرۆر و شه‌ڕ و پێکدادانی خوێناوی و کۆچبه‌ری به‌کۆمه‌ڵ و بێکاری و قاتوقڕی مه‌ترسیدار. بێگومان له‌رۆژی ئه‌مڕۆدا لاوازی هوشیاری دیموکراتی و چاندی دیموکراتی و  پێشنه‌که‌وتنی ته‌ڤگه‌ری دیموکراتی له‌ ئێراقدا ئاستی ئه‌و مه‌ترسییه‌یان زیاتر کردووه‌. بۆیه‌ له‌دایکبوون و پێشکه‌وتنی ته‌ڤگه‌رێکی ئازادیخوازی و دیموکراتی تاکه‌ رێگای چاره‌سه‌ری رزگاربوونه‌ له‌و گێژاوه‌ی که‌ رۆژانه‌ تاک و کۆمه‌ڵگای ئێراق ده‌هاڕێت.
باشووری کوردستانیش؛چ وه‌ک کۆمه‌ڵگا و چ وه‌ک ده‌سه‌ڵات، له‌ دۆخی ئێستاییدا له‌ناو گێژاوێکی گشتگیری زیهنی، سیاسی، ئابووری، کۆمه‌ڵایه‌تی و چاندی دایه‌. هه‌رچه‌نده‌ ناڕه‌زاییه‌ جه‌ماوه‌رییه‌کان له‌به‌رامبه‌ر به‌م دۆخه‌دا تادێت زیاتر و چڕتر ده‌بێته‌وه‌، به‌ڵام ده‌سه‌ڵاتبه‌هۆی تایبه‌تمه‌ندییه‌ قۆرخکارییه‌که‌یه‌وه‌ هێشتا بێباکه‌ له‌ وه‌ڵامی ئه‌رێنیانه‌ی ناڕه‌زاییه‌ جه‌ماوه‌رییه‌کان. به‌مه‌ش ده‌سه‌ڵات له‌بڕی بوون به‌ هێزی چاره‌سه‌رکردنی ئه‌و دۆخه‌ گێژاوییه‌ی خۆی که‌ کۆمه‌ڵگاشی تێخستووه‌، بۆته‌ سه‌رچاوه‌ی کێشه‌ و قه‌یرانه‌کان و له‌هه‌وڵه‌کانی بۆ رزگاربوون له‌م دۆخه‌ به‌بنبه‌ستی گه‌یشتووه‌. هێز و لایه‌نه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌کان به‌هۆی مه‌یلی ده‌سه‌ڵاتخوازێتی و نه‌بوونی ستراتیژ و به‌رنامه‌یه‌کی چاره‌سه‌رئامێز بۆ کێشه‌ و قه‌یرانه‌کان نه‌یانتوانیوه‌ ببنه‌ هێزی چاره‌سه‌ری و له‌گه‌ڵ یه‌که‌م هه‌نگاوی به‌شداربوونیان له‌ ده‌سه‌ڵاتدا بوونه‌ هێزی یه‌ده‌گی ده‌سه‌ڵات و ئه‌و وزه‌ و پشتیوانییه‌ جه‌ماوه‌رییه‌ی به‌ده‌ستیان هێنابوو، خستیانه‌ خزمه‌ت ئیداره‌کردنی کێشه‌ و قه‌یرانه‌کان. به‌مه‌ش ئۆپۆزسیۆنی ده‌سه‌ڵاتخواز ناڕه‌زاییه‌کان و هیوا و داخوازییه‌کانی کۆمه‌ڵگای وه‌ک په‌یژه‌یه‌ک بۆ گه‌یشتن به‌ ده‌سه‌ڵات به‌کارهێنا و دۆخێکی بێ ئۆپۆزسیۆنی له‌ناو په‌رله‌ماندا هێنایه‌کایه‌وه‌. به‌ڵام ئه‌مه‌ نه‌ به‌واتای چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌ و قه‌یرانه‌کان دێت و نه‌ ناڕه‌زایی و هیوا و داخوازییه‌کانی کۆمه‌ڵگاش کۆتاییان پێدێت. 
بۆیه‌ کۆمه‌ڵگا، به‌هه‌موو چین و توێژه‌کانییه‌وه‌، تا گه‌یشتن به‌ ماف و ئازادییه‌کانی خۆی ده‌ستبه‌رداری تێکۆشانی خۆی نابێت و به‌رده‌وام له‌نێو لێگه‌ڕینی چاره‌سه‌ری دایه‌. له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌؛ کۆمه‌ڵگا له‌میانه‌ی چالاکییه‌ ناڕه‌زاییه‌کانییه‌وه‌ هێزی نوێی گۆڕانکاری و وه‌رچه‌رخان و توانستی چاره‌سه‌ری ده‌ئافرێنێت.
به‌له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌وراستیانه‌؛ ئێمه‌ وه‌ک کۆمه‌ڵێک که‌سایه‌تی سیاسی و چاندی و کۆمه‌ڵایه‌تی و رێکخراوی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی له‌میانه‌ی پێشخستنی ده‌ستپێشخه‌رییه‌ک به‌ناوی ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان له‌باشووری کوردستان و ئێراق ده‌ست به‌تێکۆشانی ئازادی و دیموکراتیانه‌ی خۆمان ده‌که‌ین.
ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان وه‌ک بزووتنه‌وه‌یه‌کی نوێی جڤاکی سیاسی خاوه‌ن جیهانبینی و رێبازی وه‌رچه‌رخان، به‌رهه‌می لێگه‌ڕینه‌ زیهنی و جڤاکی و سیاسییه‌کانی کۆمه‌ڵگایه‌، که‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستنیشانکردنی ئه‌رک و ئامانجه‌کانی خۆی و به‌مۆدیلێکی نوێی رێکخستنی به‌پێشه‌نگایه‌تی ژنان و گه‌نجانی ئازادیخواز تێده‌کۆشێت. ته‌ڤگه‌ره‌که‌مان چاره‌سه‌ری بنچینه‌یی کێشه‌ و قه‌یرانه‌کان له‌بونیادنانی سیسته‌مێکی جڤاکی سیاسی له‌ته‌وه‌ری کۆمه‌ڵگادا ده‌بینێت، که‌ به‌توانست و وزه‌ شاراوه‌کانی خودی کۆمه‌ڵگا دێته‌دی. سه‌باره‌ت به‌پرسه‌ زیهنی، سیاسی، جڤاکی، چاندی و ئابوورییه‌کانی کۆمه‌ڵگاش پرۆژه‌ و به‌رنامه‌کانی چاره‌سه‌ری خۆی ده‌خاته‌ خزمه‌ت کۆمه‌ڵگاوه‌. کۆمه‌ڵگاش له‌میانه‌ی ژیاندنه‌وه‌ و به‌هێزکردنی دینامیکی پێشکه‌وتن و گۆڕانکاری به‌ئاراسته‌ی گه‌یشتن به‌ماف و ئازادییه‌کانی تێکۆشانی ئازادیخوازانه‌ی خۆی ده‌گه‌یه‌نێته‌ سه‌رکه‌وتن.    
له‌سه‌رئه‌م بنه‌مایه‌؛ ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان له‌چوارچێوه‌ی په‌یماننامه‌یه‌کی جڤاکییدا تێکۆشانی ئازادیخوازی خۆی ده‌گه‌یه‌نێته‌ ئاستی سیسته‌مبوون و بونیادنانی سیسته‌مێکی جڤاکی دیموکراتی به‌ئه‌رکی بنچینه‌یی خۆی ده‌بینێت.  


به‌شی یه‌که‌م

راستینه‌ی ته‌ڤگه‌ری ئازادی

مادده‌ی(1)
ناوی ته‌ڤگه‌ر:
(ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان)ه‌. کورتکراوه‌که‌ی (ته‌ڤگه‌ری ئازادی)یه‌.

مادده‌ی(2)
ئاڵاکه‌ی:
زه‌مینه‌یه‌کی سوور، له‌ناوه‌ڕاستیدا مه‌شخه‌ڵی ئاگرێکی کڵپه‌سه‌ندووی زه‌رد، دوو گوڵه‌گه‌نمی سه‌وز به‌ده‌وری مه‌شخه‌ڵه‌که‌دا، له‌سه‌ره‌وه‌ی ئاگره‌که‌دا به‌که‌وانه‌یی ناوی ته‌ڤگه‌ره‌که‌، له‌ژێر مه‌شخه‌ڵه‌که‌دا ساڵی دامه‌زراندن، نووسینه‌که‌ به‌ ره‌نگی زه‌رده‌.

مادده‌ی(3)
جیهانبینی(پارادیگما)ی ته‌ڤگه‌ری ئازادی:
له‌به‌رامبه‌ر به‌ مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داریدا؛ مۆدێرنیته‌ی دیموکراتی، له‌به‌رامبه‌ر به‌ ده‌وڵه‌تگه‌رایی نه‌ته‌وه‌په‌رست و نه‌ته‌وه‌گه‌رای سه‌ره‌تاییدا؛ نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتی، له‌به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌قڵییه‌تی ره‌گه‌زگه‌راییدا؛ ئازادی ژن و هاوسه‌نگی ره‌گه‌زی، له‌به‌رامبه‌ر به‌ قڕکردنی جه‌سته‌یی و کولتووری گه‌لی کوردستان و گه‌لاندا؛ پاراستنی جه‌وهه‌ری و ره‌وای هه‌مه‌چه‌شنه‌یی کولتووری گه‌لی کوردستان و گه‌لان، له‌به‌رامبه‌ر به‌ تاکگه‌رایی سه‌رمایه‌داریدا تاکی ئازاد و کۆمیناڵی دیموکراتی، له‌به‌رامبه‌ر به‌ پیشه‌سازیگه‌راییدا؛ پیشه‌سازی ژینگه‌پارێز، له‌به‌رامبه‌ر به‌ ئابووری پاوانخوازدا؛ ئابووری هه‌ره‌وه‌زکاری، له‌به‌رامبه‌ر به‌ نه‌ژادپه‌رستی (راسیزم)دا؛ به‌یه‌که‌وه‌ژیانی ئازاد و یه‌کێتی ئازاد، له‌به‌رامبه‌ر به‌ سیاسه‌تی ده‌سه‌ڵاتخوازیدا؛ سیاسه‌تی دیموکراتی، له‌به‌رامبه‌ر به‌ دیموکراتی نوێنه‌رایه‌تیدا دیموکراتی راسته‌وخۆ، له‌به‌رامبه‌ر به‌ کۆمه‌ڵگای باو و نه‌ریتیدا کۆمه‌ڵگای ئازاد، له‌به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌ندازیارێتی کۆمه‌ڵگادا دیموکراتیزه‌کردنی تاک ـ جڤاک و به‌ده‌زگابوونی دیموکراتی، له‌به‌رامبه‌ر به‌ عه‌سکه‌رتاریکردن(میلیتاریزه‌کردن)ی جڤاکدا؛ ئاواکردنی جڤاکی مه‌ده‌نی، له‌به‌رامبه‌ر به‌ پیرسالاریدا پێشه‌نگایه‌تی گه‌نجان، له‌به‌رامبه‌ر به‌ شارگه‌راییدا؛ هاوسه‌نگی دیموگرافی و ژینگه‌یی نێوان گوند و شار، له‌به‌رامبه‌ر به‌ زانستگه‌رایی پۆزه‌تیڤیست و هه‌ژموونگه‌رایی ته‌کنۆلۆژییدا، زانستی په‌یوه‌ست به‌ به‌ها ئه‌خلاقییه‌کان و ته‌کنۆلۆژیای ژینگه‌پارێز... به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرێت و به‌ گه‌وهه‌ری جیهانبینی تێکۆشانی خۆی ده‌بینێت.

مادده‌ی(4)
پێناسه‌ی ته‌ڤگه‌ری ئازادی:
ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان بزووتنه‌وه‌یه‌کی سیاسی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌. خاوه‌ن جیهانبینی رێکخستنی سه‌ربه‌خۆی خۆیه‌تی و سیسته‌می کۆنفیدراڵی دیموکراتی کۆمه‌ڵگا به‌بنچینه‌ وه‌رده‌گرێت.

مادده‌ی(5)
پره‌نسیپه‌ بنچینه‌ییه‌کانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی:
1ـ له‌قۆناخی راگوزاریدا تاگه‌یشتنی جڤاک به‌ سیسته‌می دیموکراتی خۆی؛ فۆرمیله‌ی (ده‌وڵه‌ت+دیموکراتی) پره‌نسیپی تێکۆشانی به‌ده‌زگابوونی دیموکراتیی و سنووردارکردنی هه‌ژموونی ده‌سه‌ڵاتدارێتییه‌. بۆیه‌ رووخانی سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی(ده‌وڵه‌تگه‌رایی) یان ته‌سلیمبوون به‌و سیسته‌مه‌ به‌ئامانج وه‌رناگیرێت؛ به‌ڵکو له‌سه‌ر بنه‌مای پره‌نسیپی ئاوێته‌بوونی (په‌یوه‌ندی ـ ناکۆکی) نێوان (ده‌وڵه‌ت+دیموکراتی)دا ئاستی په‌سندکردن و رێزگرتنیانبه‌رامبه‌ر به‌یه‌کتری ده‌ستنیشان ده‌کات.
2ـ بوونی هه‌مه‌ڕه‌نگی و هه‌مه‌چه‌شنه‌یی چانده‌کان سروشتی جڤاکێکی پێشکه‌وتنخوازه‌. بۆیه‌ له‌ئاستی ئه‌قڵییه‌ت و چه‌مکدا، ژیان و کاردا، ماف و ئازادییه‌کاندا؛ دژی هه‌موو جیاکارییه‌کی نه‌رێنییه‌ که‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ره‌گه‌ز و ره‌نگ، زمان و شێوه‌زار، چین و توێژ، نه‌ته‌وه‌ و نه‌ژاد، ئایین و ئایینزا بسه‌پێنرێت و په‌یڕه‌وبکرێت.
3ـ دژی هه‌موو جۆره‌ داگیرکاری و پاوانخوازییه‌که‌، که‌ به‌شێوازه‌کانی قڕکردن، نکۆڵیکردن، تواندنه‌وه‌، برسیکردن، بێکارکردن...هتد) خۆی ده‌سه‌پێنێت.
4ـ جاڕنامه‌ی گه‌ردوونی مافه‌کانی مرۆڤ، نۆڕمی سێ نه‌وه‌ی مافه‌کانی مرۆڤ(مافه‌کانی مه‌ده‌نی و سیاسی، ئابووری و کۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبیری، ژینگه‌ و گشه‌پێدانی مرۆیی) و سه‌رجه‌م پێوانه‌ پێشکه‌وتووه‌کانی ماف و ئازادی مرۆڤ و جڤاکه‌کان په‌سند ده‌کات و خاوه‌ندارێتی لێده‌کات.
5ـ بۆ هه‌موو تاک و جڤاکێک مافی خۆپاراستنی گه‌وهه‌ری بنچینه‌ی هه‌موو مافه‌کانه‌، گه‌وره‌ترین پێشێلکاری مافه‌کان خۆنه‌پاراستنه‌.
6ـ له‌ده‌ره‌وه‌ی مافی پاراستنی ره‌وا دژی هه‌موو جۆر و شێواز و ئامرازه‌کانی توندوتیژییه‌.

مادده‌ی(6)
ئه‌رک و ئامانجه‌کانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی:
1ـ تێکۆشانی دیموکراتی و به‌رگری خۆیی(جه‌وهه‌ری) به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرێت و له‌نێو جڤاکدا دیموکراتی ده‌گه‌یه‌نێته‌ ئاستی به‌ده‌زگابوون و سیسته‌می کۆنفیدراڵی دیموکراتی جڤاک و خۆبه‌ڕێوه‌به‌رێتی دیموکراتی به‌بنچینه‌ وه‌رده‌گرێت.
2ـ له‌پێناو بونیادنانی جڤاکێکی ئازاد و دیموکرات و ژینگه‌پارێزدا دیموکراتیزه‌بوونی تاک و کۆمه‌ڵگا و هاوسه‌نگی نێوان مرۆڤ و ژینگه‌ به‌بنچینه‌ وه‌رده‌گرێت. 
3ـ له‌پێناو به‌رگریکردن له‌ سه‌رجه‌م ماف و ئازادییه‌ تاکه‌که‌سی و جڤاکییه‌کاندا تێده‌کۆشێت.
4ـ له‌پێناو یه‌کسانی و دادپه‌روه‌ری جڤاکیدا پێشه‌نگایه‌تی تێکۆشانی یه‌کسانیخواز و دادپه‌روه‌ریخوازانه‌ی چین و توێژه‌ ره‌نجده‌ر و کرێکار و چه‌وساوه‌کان ده‌کات.
5ـ له‌ تێکۆشانی خۆیدا ئه‌قڵییه‌تی هاوسه‌نگی ره‌گه‌زی و رێبازی ئازادی ژن به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرێت. له‌پێناوی ئه‌وه‌ی ژن ناسنامه‌ و ئیراده‌ی خۆی به‌ده‌ست بێنێته‌وه‌ و پێشه‌نگایه‌تی بونیادنانی جڤاکێکی ئازاد و یه‌کسان و دادپه‌روه‌ر بکات پێشخستنی ته‌ڤگه‌ری ئازادی ژن به‌ ئه‌رک و ئامانجی خۆی ده‌بینێت.
6ـ له‌ تێکۆشانی خۆیدا و له‌ وه‌رگرتنی هه‌موو بڕیاره‌کانیدا یه‌کێتی نه‌ته‌وه‌یی دیموکراتی و به‌رژه‌وه‌ندی باڵای سه‌رتاسه‌ری کوردستان به‌ بنچینه‌ وه‌رده‌گرێت.
7ـ له‌پێناو یه‌کێتی و یه‌کگرتنه‌وه‌ی جڤاک و خاکی کوردستاندا کۆنفیدراڵی دیموکراتی کوردستان، له‌پێناو به‌یه‌که‌وه‌ ژیانی ئازادانه‌ی گه‌ل و نه‌ته‌وه‌کان، ئایین و ئایینزاکان، ئه‌تنیک و پێکهاته‌ چاندییه‌کان(کولتوورییه‌کان)ی رۆژهه‌ڵاتی ناوین؛ کۆنفیدراڵی دیموکراتی گه‌لانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و له‌پێناو به‌یه‌که‌وه‌ژیانی ئازادانه‌ی گه‌لانی جیهاندا؛ کۆنفیدراڵی دیموکراتی گه‌لانی جیهان به‌ ئامانجی خۆی ده‌بینێت.
8ـ له‌پێناو ئه‌وه‌ی گه‌نجان ببنه‌ خاوه‌ن که‌سێتییه‌کی ئازاد و به‌ ئیراده‌ و ده‌ستپێشخه‌ری و پێشه‌نگی ئاواکردنی جڤاکێکی سیاسیـ ئه‌خلاقی پێشخستنی ته‌ڤگه‌ری دیموکراتی گه‌نجان به‌ ئامانجی خۆی ده‌بینێت.
9ـ له‌پێناو دابینکردنی ژیانێکی ئاسووده‌ و ئارام بۆ پیر و په‌ککه‌وته‌، منداڵ و خاوه‌ن پێداویستییه‌ تایبه‌ته‌کان تێده‌کۆشێت. 
مادده‌ی(7)
رێبازی کار و خه‌باتی ته‌ڤگه‌ری ئازادی:
1ـ کار و خه‌باتی ته‌ڤگه‌ر به‌ پێشه‌نگایه‌تی ژنان و گه‌نجانی ئازادیخوازه‌.
2ـ به‌شداری ژنان له‌هه‌موو بوار و ئاسته‌کانی تێکۆشاندا له‌سه‌ر بنه‌مای به‌شداری هاوبه‌ش و یه‌کسان ده‌بێت و سیسته‌می هاوسه‌رۆکایه‌تی بنه‌مایه‌کی سه‌ره‌کی به‌ڕێوه‌بردنی کار و خه‌باته‌.
3ـ دیموکراتیزه‌کردنی تاک ـ جڤاک بۆ گۆڕان و وه‌رچه‌رخانی دیموکراتی شێوازی بنچینه‌یی ته‌ڤگه‌ره‌.
4ـ دینامیکی تێکۆشانی ته‌ڤگه‌ر"په‌روه‌رده‌ ـ رێکخستن ـ چالاکی"یه‌.
5ـ له‌سه‌ر بنه‌مای "هه‌ر که‌سێک له‌ کۆمینێکدا، هه‌ر کۆمینێک له‌ ئه‌نجوومه‌نێکدا" تاکه‌کان له‌ کۆمینه‌کانی گه‌ڕه‌ک و گونده‌کاندا خۆیان به‌ڕێکخستن ده‌که‌ن، کۆمینه‌کانیش له‌ ئه‌نجوومه‌نه‌کانی شار و شارۆچکه‌کاندا خۆیان رێکده‌خه‌ن.
6ـ هه‌موو جڤاکی باشووری کوردستان  و ئێراق، که‌ له‌سه‌ر بنه‌مای تایبه‌تمه‌ندی جوگرافی، ناسنامه‌ی چاندی و ئه‌تنیکی و پێکهاته‌ باوه‌ڕمه‌ندییه‌کاندا به‌شبوونێکی دیموگرافی هه‌یه‌، ئه‌وا له‌ڕووی کارگێڕی رێکخستنی و به‌ڕێوه‌به‌رێتی ته‌ڤگه‌ریشه‌وه‌ به‌سه‌ر چه‌ند هه‌رێم(ده‌ڤه‌ر)ێک پۆلین ده‌کرێت و هه‌ر هه‌رێمێک خاوه‌نی ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمی خۆی ده‌بێت.
7ـ سه‌رجه‌م بڕیاره‌کان له‌ خواره‌وه‌ بۆ سه‌ره‌وه‌ وه‌رده‌گیردرێن.
8ـ هه‌ر چین و توێژێکی جڤاک له‌چوارچێوه‌ی گونجاودا خۆی به‌رێکخسته‌ و ته‌ڤگه‌ر ده‌کات و گوزارشت له‌ ئیراده‌ی رێکخستنی خۆی ده‌کات.
9ـ هه‌موو پێکهاته‌ چاندی و باوه‌ڕییه‌کان (گه‌ل و نه‌ته‌وه‌کان، ئایین و ئایینزاکان) له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌نجوومه‌ن و کۆنگره‌کانی خۆیاندا گوزارشت له‌ ئیراده‌ی رێکخستنی خۆیان ده‌که‌ن.
10ـ له‌یه‌کلاییکردنه‌وه‌ی ناکۆکی و ململانێیه‌کان و چاره‌سه‌ری کێشه‌ و گرفته‌ جڤاکی و سیاسی و رێکخستنییه‌کان و به‌ڕێوه‌به‌رێتی و خۆبه‌ڕێوه‌بردندا؛ له‌بڕی ناوه‌ندێتی دیموکراتی و پره‌نسیپی "که‌مینه‌ و زۆرینه‌، گه‌وره‌یی و بچووکی، به‌هێزی و بێهێزی"  رێبازی دیموکراتی کۆمیناڵی راسته‌وخۆ به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرێت.

مادده‌ی(8)
ئه‌ندامێتی له‌ ته‌ڤگه‌ری ئازادیدا:
1ـ هه‌ر  که‌سێک ته‌مه‌نی گه‌یشتبێته‌ (١٨)ساڵی و هه‌ر رێکخستنێکی جڤاکی سیاسیش خاوه‌ن په‌یڕه‌و و به‌رنامه‌ و ئۆرگان بێت؛ ئه‌م په‌یماننامه‌یه‌ و جیهانبینی و پره‌نسیپ و ئامانجه‌کانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی په‌سند بکات و له‌ناو ئۆرگانێکی ته‌ڤگه‌ری ئازادیدا بێت و ئه‌رکه‌کانی خۆی جێبه‌جێ بکات ئه‌ندامی ته‌ڤگه‌ری ئازادییه‌.
2ـ هه‌موو که‌سێک و هه‌ررێکخستنێک مافی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌ندامێتی خۆی له‌رێگه‌ی نووسراوێکی فه‌رمی له‌رێگه‌ی ئۆرگانی خۆیه‌وه‌ بۆ ره‌زامه‌ند وه‌رگرتنی ئۆرگانی گشتی هه‌یه‌.
3ـ هه‌ر که‌سێک  و هه‌ررێکخستنێک په‌یماننامه‌ و جیهانبینی و پره‌نسیپه‌کانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی پێشێل بکات، دوای په‌یڕه‌وکردنی یه‌ک به‌دوای یه‌کی میکانیزمه‌کانی ره‌خنه‌، هۆشداریدان، هه‌ڵپه‌ساردنی به‌رپرسیارێتییه‌که‌ی، هه‌ڵپه‌ساردنی ئه‌ندامێتییه‌که‌ی، له‌لایه‌ن ئۆرگانی گشتییه‌وه‌ ئه‌ندامێتی لێده‌سه‌نرێته‌وه‌.

مادده‌ی(9)
ئه‌رک و مافه‌ بنچینه‌ییه‌کانی ئه‌ندام:
1ـ هه‌موو ئه‌ندامێک هه‌مان ماف و ئازادی خۆیان هه‌یه‌ و به‌گوێره‌ی راستینه‌ی سروشتی خۆیان ئه‌رکیان هه‌یه‌ و له‌به‌رامبه‌ر به‌یه‌کتردا به‌رپرسیارن.
2ـ هه‌موو ئه‌ندامێک؛ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی خاوه‌ن ناسنامه‌ و ئیراده‌ی خۆیانن، خاوه‌ن ناسنامه‌ و ئیراده‌ی هاوبه‌شیشن.
3ـ هه‌موو ئه‌ندامێک مافی خۆپاڵاوتن و هه‌ڵبژاردنی له‌ ئاستی گشتی و بۆ ئۆرگانه‌کان هه‌یه‌.
4ـ هه‌موو رێکخستنێکی جڤاکی  و سیاسی مافی پاراستنی ئۆتۆنۆمی ئۆرگانی خۆی له‌ناو ته‌ڤگه‌ری ئازادیدا هه‌یه‌.
5ـ هه‌موو ئه‌ندامێک له‌پلاتفۆڕمه‌کانی ته‌ڤگه‌ری ئازادیدا مافی ره‌خنه‌ و پێشنیاز و پێشکه‌شکردنی پرۆژه‌ی هه‌یه‌.
6ـ هه‌موو ئه‌ندامێک ئه‌رک و مافی به‌شداریکردنی له‌بواره‌کانی په‌روه‌رده‌ و کاروخه‌باتدا هه‌یه‌.
7ـ هه‌موو ئه‌ندامێک به‌رپرسیاره‌ له‌راست خستنه‌ڕوو و بڵاوکردنه‌وه‌ی جیهانبینی ته‌ڤگه‌ری ئازادی و تێکۆشان له‌پێناو گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌کان و پاراستنی پره‌نسیپ و رێساکان و به‌ها ماددی و مه‌عنه‌وییه‌کانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی و جێبه‌جێکردنی بڕیار و راسپارده‌ گشتییه‌کانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی.
8ـ له‌ژیان و خه‌باتی خۆیدا به‌ پره‌نسیپه‌کانی ئازادی، دیموکراتی، یه‌کسانی، دادپه‌روه‌ری و ته‌بایی هه‌ڵسوکه‌وت ده‌کات و پێوانه‌کانی هه‌ڤاڵێتی، وڵاتپارێزی، هاوسه‌نگی ره‌گه‌زی و ژینگه‌پارێزی به‌ بنه‌ما وه‌رده‌گرێت.
9ـ به‌سیسته‌ماتیکی به‌شداری له‌کۆبوونه‌وه‌ ده‌ستنیشانکراوه‌کان ده‌کات و ئه‌رک و به‌رپرسیارێتی خۆی پێکدێنێت. 


به‌شی دووه‌م

ئۆرگانه‌کانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی
مادده‌ی(10)
جڤاتی گشتی
1ـ ئۆرگانی هه‌ره‌ باڵای بڕیاردانی ته‌ڤگه‌ری ئازادییه‌. ئه‌رکی بنچینه‌یی جڤاتی گشتی له‌ کۆنگره‌کانیدا په‌سندکردنی په‌یماننامه‌ی ته‌ڤگه‌ری ئازادی و مافی هه‌موارکردنه‌وه‌ و گۆڕانکاری پێویست له‌ په‌یماننامه‌دا هه‌یه‌.
2ـ له‌ (151) ئه‌ندام پێکدێت. به‌گوێره‌ی ئاستی په‌ره‌سه‌ندنی رێکخستنی ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمه‌کان و رێژه‌ی دانیشتوان رێژه‌ی ئه‌ندامان ده‌ستنیشان ده‌کرێت.
3ـ دوو ساڵ جارێک کۆنگره‌ی جڤاتی گشتی ده‌به‌سترێت. به‌به‌شداری نیوه‌ی زیاتری ئه‌ندامانی جڤات شه‌ش مانگ جارێک کۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی جڤاتی گشتی خۆی به‌ڕێوه‌ده‌بات. به‌به‌شداری ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، ده‌سته‌ی سه‌رۆکایه‌تی، کۆمسیۆنه‌کان و ده‌سته‌ په‌یوه‌ندیداره‌کان شه‌ش مانگ جارێک کۆبوونه‌وه‌ی ناوین(ناڤبه‌ر) ئه‌نجامده‌دات.
4ـ ئه‌ندامان به‌کۆتای ره‌گه‌زی (٤٠%) به‌شدار ده‌بن، به‌ڕێژه‌ی (٥٠%)یش بۆ گه‌نجان.
5ـ هه‌موو ئه‌ندامانی کۆنگره‌ به‌هه‌ڵبژاردنی راسته‌وخۆی هه‌رێمه‌کان و نوێنه‌ری رێکخستنه‌ جیاوازه‌کان هه‌ڵده‌بژێردرێن. به‌ڕێژه‌ی(٧٥%)ی ئه‌ندامان له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمه‌کانه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن. به‌رێژه‌ی(٢٥%)ئه‌ندامانی ناوه‌نده‌کانی کار و خه‌بات و کۆنفیدراسیۆنه‌کانی ژنان و گه‌نجان هه‌ڵده‌بژێردرێن.
6ـ کۆتایه‌ک بۆ خاوه‌ن پێداویستییه‌ تایبه‌تییه‌کان ده‌ستنیشان ده‌کرێت. کۆتایه‌کیش بۆ نوێنه‌رایه‌تی پێکهاته‌ باوه‌ڕمه‌ندی و ئه‌تنیکه‌کان ده‌ستنیشان ده‌کرێت.
7ـ له‌کاتی پێویستدا له‌سه‌ر داوای زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییان له‌سه‌ر داوای نیوه‌ی زیاتری ئه‌ندامانی جڤات ده‌توانێت کۆبوونه‌وه‌ی ئاوارته‌ی خۆی ئه‌نجام بدات، یان بۆ ماوه‌ی شه‌ش مانگ دوای بخات.
8ـ ساڵانه‌ راپۆرته‌کانی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، ده‌سته‌کانی دیکه‌ پێشکه‌شی جڤاتی گشتی ده‌کرێن و هه‌ڵسه‌نگاندنیان له‌باره‌وه‌ ده‌کرێت و ئه‌نجامی کاری دوو ساڵی رابردوو هه‌ڵده‌سه‌نگێندرێت، به‌رنامه‌ی کاری دوو ساڵی داهاتووش ده‌ستنیشان ده‌کات.
9ـ جڤاتی گشتی ده‌سته‌یه‌کی سه‌رۆکایه‌تی له‌ سێ ئه‌ندام بۆ به‌ڕێوه‌بردنی کار و خه‌باتی خۆی هه‌ڵده‌بژێرێت. ئه‌م ده‌سته‌یه‌ له‌کۆنگره‌یه‌که‌وه‌ تا کۆنگره‌یه‌کی دیکه‌ ئۆرگانی باڵای جڤاتی گشتییه‌ و له‌ڕێگه‌ی کۆمسیۆنه‌کانه‌وه‌ کاروخه‌باتی خۆی رێکده‌خات و ئه‌رکی ئاماده‌کاری و به‌ڕێوه‌بردنی کۆبوونه‌وه‌ و کۆنگره‌کانی جڤاتی گشتی و ده‌سته‌کانی له‌ئه‌ستۆیه‌. گفتوگۆ سه‌باره‌ت به‌هه‌موو پێشنیازه‌کان، پرۆژه‌کان، ده‌ستله‌کارکێشانه‌وه‌کان، دۆخه‌ تاوانکارییه‌کان، ره‌وشه‌ ئاوارته‌کان ده‌کات و ده‌گاته‌ بڕیار و راسپارده‌ی پێویست.
10ـ جڤاتی گشتی دووساڵ جارێک هاوسه‌رۆکانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی ژنێک و پیاوێک، ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، ئه‌ندامانی ده‌سته‌کان هه‌ڵده‌بژێرێت.

مادده‌ی(11)
هاوسه‌رۆکانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی
1ـ له‌کۆنگره‌ی جڤاتی گشتیدا دوو ساڵ جارێک ژن و پیاوێک هه‌ڵده‌بژێردرێن. به‌ڕێوه‌به‌ر و رێکخه‌ری سه‌رجه‌م کاروخه‌باتی ته‌ڤگه‌ری ئازادین. سه‌رپه‌رشتی کۆبوونه‌وه‌کانی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌که‌ن.
2ـ هه‌ر ئه‌ندامێک بۆ دووجار به‌سه‌ریه‌که‌وه‌ مافی خۆهه‌ڵبژاردنی بۆ هاوسه‌رۆکایه‌تی هه‌یه‌.
3ـ له‌ناو ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیدا سێ جێگری هاوسه‌رۆک هه‌ڵده‌بژێردرێن و له‌لایه‌ن هاوسه‌رۆکه‌وه‌ ئه‌رکدار ده‌کرێن و به‌رپرسیارێتی ئاسایی خۆشیان جێبه‌جێ ده‌که‌ن.
4ـ له‌نێوان دوو کۆنگره‌دا ئه‌رکی هه‌مئاهه‌نگی نێوان هه‌موو ناوه‌نده‌کان له‌ئه‌ستۆ ده‌گرێت. 
5ـ له‌ئه‌گه‌ری ژیان له‌ده‌ستدان، ده‌ستله‌کارکێشانه‌وه‌، یان لاوازییه‌کێکیان یان هه‌ردوو هاوسه‌رۆک له‌جێبه‌جێکردنی ئه‌رکه‌کانیان، تاکاتی به‌ڕێوه‌چوونی کۆنگره‌ی جڤاتی گشتی جێگره‌کانیان به‌وه‌کاله‌ت ئه‌رکه‌کانی هاوسه‌رۆکایه‌تی جێبه‌جێ ده‌که‌ن.

مادده‌ی(12)
ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی
1ـ ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به‌رزترین ئۆرگانی جێبه‌جێکردنه‌ له‌هاوسه‌رۆکانی ته‌ڤگه‌ری ئازادی و (15)ئه‌ندام پێکدێت. هه‌ر دوو ساڵ جارێک له‌کۆنگره‌ له‌لایه‌ن جڤاتی گشتییه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن.
2ـ ئه‌رکداره‌ له‌جێبه‌جێکردنی بڕیاره‌کانی جڤاتی گشتی و ده‌سته‌ی سه‌رۆکایه‌تی جڤاتی گشتی و ده‌رفه‌ت بۆ جێبه‌جێکردنی بڕیاره‌کانی ده‌سته‌کان ده‌ڕه‌خسێنێت. سه‌باره‌ت به‌ چالاکییه‌کانی خۆی ساڵانه‌ راپۆرت پێشکه‌ش به‌ جڤاتی گشتی و دوو مانگ جارێک پێشکه‌شی هاوسه‌رۆکایه‌تی ده‌کات.
3ـ ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی دوو مانگ جارێک به‌ به‌شداری زۆرینه‌ی ئه‌ندامان کۆبوونه‌وه‌ ده‌کات. هاوسه‌رۆکایه‌تی یان جێگرانیان سه‌رپه‌رشتی کۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌که‌ن. به‌ پێی داوای هاوسه‌رۆکایه‌تی و یه‌ک له‌ سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، کۆبوونه‌وه‌کانی پێش یان دوا ده‌خرێت.
4ـ ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له‌ئاستی هه‌رێمه‌کاندا له‌چوارچێوه‌ی ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمه‌کان و بواره‌کانی کار و خه‌باتیشی له‌چوارچێوه‌ی ناوه‌نده‌کاندا خۆی رێکده‌خات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات. به‌شێوازێکی رێکوپێک راپۆرت له‌ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمه‌کان و ناوه‌نده‌کانی کار و خه‌بات وه‌رده‌گرێت و له‌کاتی پێویستدا گشتینامه‌ ده‌رده‌کات.
5ـ له‌ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌دا که‌ به‌ هه‌ر هۆکارێک یه‌ک له‌چواری ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی که‌م بوویه‌وه‌، ئه‌و پاڵێوراوانه‌ جێگه‌یان پڕ ده‌که‌نه‌وه‌ که‌ رێژه‌ی پێویستیان به‌ده‌ست نه‌هێنابوو بۆ ئه‌ندامێتی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی.
6ـ ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له‌ئه‌گه‌ری پێویستی بۆ وه‌رگرتنی بڕیاره‌کان سه‌باره‌ت به‌ سیاسه‌ته‌ بنچینه‌ییه‌کان، یان ئاواکردنی دامه‌زراوه‌ و ده‌زگای نوێ، پیشنیازی خۆی پێشکه‌ش به‌ کۆبوونه‌وه‌ی جڤاتی گشتی ده‌کات.


به‌شی سێیه‌م

ئه‌نجوومه‌ن و ناوه‌نده‌کان

مادده‌ی(13)
ناوه‌ندی ڕێکخستنی ئه‌نجوومه‌نه‌کان(هه‌رێمه‌کان)
1ـ ناوه‌ندی ڕێکخستنی هه‌رێمه‌کان له‌نوێنه‌ری ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمه‌کان پێکدێت و له‌لایه‌ن ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ده‌برێن و چاودێری ده‌کرێن.
2ـ هه‌رهه‌رێمێک، شاروشارۆچکه‌یه‌ک، گوندوکۆڵانێک به‌گوێره‌ی ئاستی پێشکه‌وتنی رێکخستنی خۆی ئه‌نجوومه‌نی خۆی رێکده‌خات.
3ـ ئه‌نجوومه‌نه‌کان خاوه‌ن په‌یڕه‌وی ناوخۆیی خۆیان ده‌بن و له‌رێگه‌ی ده‌سته‌ی کارگێڕی و کۆمسیۆنه‌کانه‌وه‌ کاروخه‌باتی خۆیان رێکده‌خه‌ن.
4ـ هه‌رئه‌نجوومه‌نێک راپۆرتی خۆی پێشکه‌شی ئه‌نجوومه‌نی سه‌رووی خۆی ده‌کات. راپۆرتی ئه‌نجوومه‌نی گوند و کۆڵانه‌کان ده‌درێنه‌ ئه‌نجوومه‌نی شار یان شارۆچکه‌، راپۆرتی ئه‌نجوومه‌نی شاروشارۆچکه‌کانیش ده‌درێنه‌ ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێم، راپۆرتی ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمه‌کانیش ده‌درێنه‌ ناوه‌ندی رێکخستنی ئه‌نجوومه‌نه‌کان.
5ـ هه‌رئه‌نجوومه‌نێک ساڵانه‌ له‌کۆنفرانسی خۆیدا هه‌ڵبژاردن به‌ڕێوه‌ده‌بات. (75%)ی ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نه‌کان له‌رێکخستنی کۆمینه‌کان به‌هه‌ڵبژاردن و (25%)یش له‌نوێنه‌ری ئه‌نجوومه‌نه‌کانی ژنان و گه‌نجان، دام و ده‌زگا و رێکخراوه‌ جڤاکی و سیاسییه‌کان، پێکهاته‌ ئه‌تنیکی و باوه‌ڕییه‌کان پێکدێت. ئه‌و نوێنه‌رانه‌ش به‌هه‌ڵبژاردن ده‌ستنیشان ده‌کرێن.
6ـ له‌هه‌ر ئه‌نجوومه‌نێکدا به‌ڕێژه‌ی (٤٠%) بۆ هه‌ر ره‌گه‌زێک و به‌رێژه‌ی (٢٠%)یش بۆ هه‌ردووره‌گه‌ز و به‌ڕێژه‌ی (٥٠%)ش بۆ گه‌نجان پێکدێت.
7ـ هه‌ر ئه‌نجوومه‌نێک ساڵی جارێک هاوسه‌رۆک و ده‌سته‌یه‌کی کارگێڕی له‌ئه‌ندامانی خۆی هه‌ڵده‌بژێرێت.
8ـ هه‌ر ئه‌نجوومه‌نێک به‌رپرسیارێتی هه‌ماهه‌نگی نێوان کۆمینه‌کان، دام و ده‌زگا و رێکخراوه‌ جڤاکی و سیاسییه‌کان و به‌رنامه‌ڕێژی ماوه‌کورت و درێژخایه‌نی کاروخه‌باته‌کانی خۆی له‌ئه‌ستۆ ده‌گرێت.
9ـ هه‌رئه‌نجوومه‌نێک کۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی خۆی مانگی جارێک به‌ڕێوه‌ده‌بات. 
10ـ کۆمسیۆنه‌کان  له‌ (3 تا 5) که‌س پێکدێن، به‌گوێره‌ی پێویستی پێکده‌هێنرێن و له‌ئه‌نجوومه‌نه‌کاندا هه‌ڵده‌بژێردرێن. هه‌رکۆمسیۆنێک مانگی جارێک کۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی خۆی به‌ڕێوه‌ده‌بات و له‌بواری خۆیدا چاودێری کار و خه‌باتی ده‌سته‌ی کارگێڕی ده‌کات و له‌کاتی پێویستدا کۆبوونه‌وه‌ی ئاوارته‌ رێکده‌خات. هه‌رکۆمسیۆنێک له‌بواری خۆیدا پرۆژه‌ و پێشنیازه‌کان تاوتوێ ده‌کات و پێشکه‌شی ئه‌نجوومه‌نه‌که‌ی خۆی ده‌کات و راپۆرتی کاروخه‌باتی خۆی پێشکه‌شی ئه‌نجوومه‌ن ده‌کات.

مادده‌ی(14)
ناوه‌نده‌کانی کار و خه‌بات:
بواره‌کانی کار و خه‌بات له‌ڕووی کرداریه‌وه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ناوه‌نده‌کان رێکده‌خرێن. هه‌موو ناوه‌نده‌کان له‌(3 تا 9) که‌س پێکدێن و له‌سه‌ر بنه‌مای کۆمیته‌کان خۆیان رێکده‌خه‌ن و کار و خه‌باتی خۆیان به‌ڕێوه‌ ده‌به‌ن. هه‌ر ناوه‌ندێک به‌رپرسیاره‌ له‌ئاماده‌کردن و په‌روه‌رده‌کردنی خه‌باتکاری خۆی و پێدانی رێنمایی پێویستی خه‌بات.

مادده‌ی(15)
ناوه‌ندی سیاسه‌تی دیموکراتی
1ـ کۆمیته‌ی په‌یوه‌ندییه‌ سیاسییه‌کان: به‌رپرسیاره‌ له‌سازدان و پێشخستنی په‌یوه‌ندییه‌ سیاسییه‌کان له‌گه‌ڵ پارت و لایه‌نه‌ سیاسییه‌کان و به‌ڕێوه‌چوونی چالاکی دیبلۆماسی.
2ـ کۆمیته‌ی په‌یوه‌ندییه‌ جه‌ماوه‌رییه‌کان: به‌رپرسیاره‌ له‌سازدان و پێشخستنی په‌یوه‌ندییه‌ جه‌ماوه‌ری و کۆمه‌ڵاییه‌تییه‌کان له‌گه‌ڵ که‌سایه‌تی و رێکخستنه‌ جڤاکییه‌کاندا.
3ـ کۆمیته‌ی رێکخستنی ده‌ره‌وه‌ی وڵات: به‌رپرسیاره‌ له‌به‌ڕێوه‌بردنی کار و خه‌باتی کوردستانیانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات.

مادده‌ی(16)
ناوه‌ندی رۆشنگه‌ری و چاندی دیموکراتی  
1ـ کۆمیته‌ی په‌روه‌رده‌ و لێکۆڵینه‌وه‌ی فیکری
په‌روه‌رده‌ و هوشیاری بنه‌مای زیهنی تاک و کۆمه‌ڵگایه‌کی ئازاد ئاوا ده‌کات. کۆمیته‌ی په‌روه‌رده‌ و لێکۆڵینه‌وه‌ی فیکری به‌رپرسیاره‌ له‌به‌ڕێوه‌بردنی خوو له‌په‌روه‌رده‌ییه‌کان و پێشخستنی لێکۆڵینه‌وه‌ فیکرییه‌کان و زانسته‌ جڤاکی و سروشتییه‌کان.
2ـ کۆمیته‌ی راگه‌یاندنی ئازاد
کاروچالاکیه‌کانی چاپه‌مه‌نی و بڵاوکردنه‌وه‌ و راگه‌یاندن رێکده‌خات و په‌ره‌یان پێده‌دات. له‌سیاسه‌تی چاپه‌مه‌نی و راگه‌یاندنیدا جیهانیبینی کۆمه‌ڵگای ژینگه‌پارێزی ـ دیموکراتی له‌سه‌ربنه‌مای ئازادی ژن به‌بنه‌ما ده‌گریت. به‌مه‌به‌ستی رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی پاوانخوازی زانستی و بۆ ده‌ربازکردنی ده‌سه‌ڵاتخوازی و سه‌قامگیرکردنی دیموکراتی تێده‌کۆشێت. دژی قۆرخکردنی زانیارییه‌. تێده‌کۆشێت تاهه‌موو جۆره‌ به‌ڵگه‌ و زانیارییه‌ک به‌شێوازێکی راست بخاته‌ خزمه‌تی گشتی کۆمه‌ڵگاوه‌. رۆڵێکی ئه‌رێنی له‌پێشخستنی نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتی و بونیادنانی کۆمه‌ڵگای سیاسی و ئه‌خلاقیدا ده‌بینێت.
3ـ کۆمیته‌ی چاند و هونه‌ری ئازاد
چاندی دیموکراتی و هونه‌ری ئازاد بناخه‌ی کۆمه‌ڵگایه‌کی ئه‌خلاقی و سیاسییه‌. بۆیه‌ ناوه‌ندی چاند و هونه‌ری ئازاد ئه‌رکداره‌ له‌پاراستنی زمان و شێوه‌ زاره‌ زگماکییه‌کانی جڤاکی کوردستان و پاراستنی شوێنه‌واره‌ مێژووییه‌کان و په‌ره‌پێدانی چاندی جڤاکی دیموکراتی و هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاتی ئازادیخواز و ئاواکردنی رێکخستنی پێویست بۆ خه‌باتکارانی چاند و هونه‌ر و ئه‌ده‌ب و به‌رگریکردن له‌ژیان و داهێنان و ئازادی هونه‌رمه‌ند و نووسه‌ران و رووناکبیرانی ئازادیخواز و شۆڕشگێڕ.
4ـ کۆمیته‌ی ئه‌رشیف و تۆماره‌کان
به‌رپرسیاره‌ له‌تۆمارکردن و ئه‌رشیفکردنی هه‌موو نووسراو و بینراو و بیستراوی کاروباره‌کانی جڤاتی گشتی، ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، کۆمسیۆنه‌کان، ده‌سته‌کان، ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمه‌کان، تۆماری سه‌رجه‌م ئه‌ندامانی ته‌ڤگه‌ر.

مادده‌ی(17)
ناوه‌ندی جڤاکی ئازاد و ژینگه‌پارێز
1ـ کۆمیته‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی 
بنه‌مای بونیادنان و پێشخستنی کۆمه‌ڵگایه‌کی دیموکرات، ئازاد، دادپه‌وه‌ر و یه‌کسان هوشیاری و رێکخسته‌ بوون و تێکۆشانی سه‌رجه‌م چین و توێژه‌کانی کۆمه‌ڵگایه‌. کۆمیته‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی له‌رێگه‌ی کۆمینه‌کانی(ماڵباتی شه‌هیدان، خاوه‌ن پێداویستانی تایبه‌ت، زیندانیانی سیاسی، ره‌نجده‌ران، ته‌ندروستکاران، مافپه‌روه‌ران، مامۆستایان، فه‌رمانبه‌ران، وه‌رزشکاران و ...هتد)وه‌ هه‌وڵی هوشیارکردنه‌وه‌ و رێکخسته‌کردن و چالاککردنی هه‌موو چین و توێژه‌کانی کۆمه‌ڵگا ده‌دات و به‌ئه‌رکی سه‌ره‌کی خۆی ده‌بینێت.
2ـ کۆمیته‌ی ژینگه‌پارێزی و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌ خۆجێییه‌کان
ژینگه‌پارێزی و خۆبه‌ڕێوه‌به‌رییه‌ خۆجێیی و دیموکراتییه‌کان دوو ستونی بنچینه‌یی بونیادنانی سیسته‌می جڤاکی دیموکراتیین. له‌سه‌رئه‌م بنه‌مایه‌؛ ئه‌م کۆمیته‌یه‌ ئه‌رکداره‌ له‌پێشخستنی هوشیاری ژینگه‌پارێزی و خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی دیموکراتی و به‌داموده‌زگابوونی سیسته‌می دیموکراتی له‌ئاستی جڤاکیدا. هه‌روه‌ها رۆڵێکی سه‌ره‌کی له‌پێشخستنی مۆدێلی شاره‌داری دیموکراتی ژینگه‌پارێز و سازدانی هاوسه‌نگی له‌نێوان گوند ـ شاردا ده‌بینێت.  
3ـ کۆمیته‌ی ئه‌تنیک و باوه‌ڕییه‌کان
جیاوازییه‌ ئه‌تنیکی و باوه‌ڕمه‌ندی و گروپه‌ جڤاکییه‌کان بنه‌مایه‌کی دیکه‌ی مۆدێرنیته‌ی دیموکراتی و نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتیین. له‌سه‌رئه‌م بنه‌مایه‌ به‌رگریکردن له‌هه‌موو جیاوازییه‌ ئه‌تنیکی و باوه‌ڕمه‌ندییه‌کان وه‌ک ده‌وڵه‌مه‌ندییه‌کی چاندی و پێشخستنی هوشیاری به‌یه‌که‌وه‌ ژیانی ئازادانه‌ی ئه‌وجیاوازییانه‌ ئه‌رکی بنچینه‌یی ئه‌م کۆمیته‌یه‌. 
مادده‌ی(18)
ناوه‌ندی ئابووری هه‌ره‌وه‌زکاری (کۆمیناڵ)
1ـ کۆمیته‌ی کۆمه‌ڵه‌ هه‌ره‌وه‌زییه‌کان: ئه‌رکداره‌ له‌ ئاواکردن و پێشخستن و چاودێریکردنی کۆمه‌ڵه‌ هه‌ره‌وه‌زییه‌کان له‌ گوند و گه‌ڕه‌ک و شار و شارۆچکه‌کان و هه‌رێمه‌کان.
2ـ کۆمیته‌ی به‌رهه‌مهێنان و وه‌به‌رهێنان: ئه‌رکداره‌ له‌ ئاواکردن و چاودێریکردن و پێشخستنی که‌رتی به‌رهه‌مهێنان و وه‌به‌رهێنان له‌بواره‌کانی پیشه‌سازی و کشتوکاڵ و ئاژه‌ڵداری و بواره‌کانی دیکه‌، به‌مه‌به‌ستی دابینکردنی پێدوایستییه‌ ژیانییه‌کان و راگرتنی هاوسه‌نگی نێوان به‌رهه‌مهێنان و به‌کاربردن له‌سه‌ر بنه‌مای پره‌نسیپیه‌کانی خۆهێزی و خۆتێری. هه‌روه‌ها ئه‌رکداره‌ له‌ رێکخسته‌کردنی به‌رهه‌مهێنه‌ران و وه‌به‌رهێنه‌ران.
3ـ کۆمیته‌ی دارایی و ژمێریاری: ئه‌رکداره‌ له‌ رێکخسته‌کردنی ئابوونه‌ و هاوکارییه‌کان، داهات و خه‌رجییه‌کان. هه‌روه‌ها به‌رپرسیاره‌ له‌ پێشخستن و چاودێریکردنی پرۆژه‌ ئابوورییه‌ هه‌ره‌وه‌زییه‌کان.


به‌شی چواره‌م

کۆنفیدراسیۆنه‌کان

مادده‌ی(19)
کۆنفیدراسیۆنی رێکخستنه‌کانی ژنان
رێکخستنێکی چه‌ترئاسای هه‌موو رێکخراو و داموده‌زگا و ئه‌کادیمیا و کۆمه‌ڵه‌کانی تێکۆشانی ئازادی ژنانه‌ که‌ له‌سه‌ر بنه‌مای رێبازی ئازادی ژن له‌بواره‌ فیکری و سیاسی و جڤاکی و چاندی و حقوقی و بواره‌کانی دیکه‌دا خۆی به‌ڕێکخستن کردووه‌. کۆنفیدراسیۆن به‌رپرسیاره‌ له‌ پێشخستنی خه‌باتی ئازادی ژنان له‌هه‌موو گۆڕه‌پانه‌کاندا و رێکخسته‌کردن و چالاکی نواندن له‌سه‌ر بنه‌مای جیهانبینی جڤاکی سیاسی ئه‌خلاقیدا. کۆنفیدراسیۆن له‌ تێکۆشانی ته‌ڤگه‌ری ئازادیدا رۆڵی پێشه‌نگایه‌تی ده‌بینێت.

مادده‌ی(20)
کۆنفیدراسیۆنی رێکخستنه‌کانی گه‌نجان
رێکخستنێکی چه‌ترئاسای هه‌موو رێکخراو و داموده‌زگا و کۆمه‌ڵه‌کانی گه‌نجانه‌ که‌ له‌سه‌ر بنه‌مای پێشه‌نگایه‌تی کردن له‌ بونیادنانی جڤاکی ئازاد و دیموکراتدا له‌سه‌رجه‌م گۆڕه‌پانه‌کانی خه‌باتی فیکری، سیاسی، جڤاکی، چاندی، په‌یوه‌ندییه‌کان و بواره‌کانی دیکه‌دا تێکۆشان له‌ناو ته‌ڤگه‌ری ئازادیدا ده‌که‌ن. 


به‌شی پێنجه‌م

ده‌سته‌کان

مادده‌ی(21)
هه‌موو ده‌سته‌کان سه‌ربه‌خۆن له‌ ئۆرگانه‌کانی به‌ڕێوه‌بردن و له‌لایه‌ن کۆنگره‌ی جڤاتی گشتییه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن. له‌لایه‌ن ده‌سته‌ی سه‌رۆکایه‌تی جڤاتی گشتییه‌وه‌ چاودێری ده‌کرێن. به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ هاوسه‌رۆکانی ته‌ڤگه‌ر، ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و ئه‌نجوومه‌نی هه‌رێمه‌کان کاروباره‌کانی خۆیان به‌ڕێوه‌ ده‌به‌ن. هه‌ر ده‌سته‌یه‌ک له‌ (3 تا 9) که‌س پێکدێت و به‌گوێره‌ی په‌یڕه‌وێکی ناوخۆیی که‌ له‌لایه‌ن جڤاتی گشتییه‌وه‌ په‌سند ده‌کرێت کار و خه‌باتی خۆی به‌ڕێوه‌ ده‌بات.

مادده‌ی(22)
ده‌سته‌ی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌کان
له‌ پێنج که‌س پێکدێت. له‌به‌رامبه‌ر به‌ هه‌موو کاره‌کانی به‌ڕێوه‌چوونی قۆناخه‌کانی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌کانی جڤاتی گشتی و له‌ناو ته‌ڤگه‌ر و ئه‌و هه‌ڵبژاردنانه‌ی که‌وا ئه‌ندام و لایه‌نگرانی ته‌ڤگه‌ر تێیدا به‌شدار ببێت به‌رپرسیاره‌. 

مادده‌ی(23)
ده‌سته‌ی دیسپلین و به‌دواداچوونی جڤاکی
له‌ سێ که‌س پێک دێت. له‌چوارچێوه‌ی په‌یماننامه‌ی ته‌ڤگه‌ردا له‌دۆسیه‌کانی تاوانه‌ دیسپلینییه‌کان ده‌کۆڵێته‌وه‌ و ئه‌نجامی لێکۆڵینه‌وه‌کان پێشکه‌شی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، جڤاتی گشتی ده‌کات. ئه‌رکداره‌ له‌یه‌کلاییکردنه‌وه‌ی ئه‌و دۆزانه‌ی له‌ناو رێکخستن و جڤاکدا ده‌کرێنه‌وه‌ و به‌شێوه‌یه‌کی رێکوپێک قۆناخه‌کانی یه‌کلاییکردنه‌وه‌ی دۆزه‌که‌ به‌ڕێوه‌ ببات. 

مادده‌ی(24)
ده‌سته‌ی چاودێری دارایی
له‌ سێ که‌س پێکدێت چاودێری هه‌موو داهات و خه‌رجییه‌کی ته‌ڤگه‌ر ده‌کات. راپۆرته‌کانی خۆی پێشکه‌شی کۆنگره‌ و کۆبوونه‌وه‌کانی جڤاتی گشتی ده‌کات. 

په‌سندکراوی یه‌که‌مین کۆنگره‌ی دامه‌زراندنی
" ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان"




چه‌ند هه‌واڵكی تر

‌په‌یماننامه‌ی ته‌ڤگه‌ری ئازادیی...

‌ئەنجومەنی گەرمیانی تەڤگەری ئازادیی پرۆژە و پێشنیاری خۆی بۆ ساڵی داهاتو...

‌تێدەکۆشین بەڕۆحییەتی ئەو رۆژانەی کە راپەرینی پێنجی ئازاری تێدا سەرکەوت...

‌17 ی شوبات قۆناغێکی مێژوویی بوو له‌ خه‌باتی جه‌ماوه‌ریی هه‌رێمی كوردست...

‌به‌ڕۆحى به‌رخودانى ئیمراڵى و عه‌فرین پلانگێری نێوده‌وڵەتى 15ی شوبات پو...

‌هه‌ڵوێستی ته‌ڤگه‌ری ئازادیی بۆ ڕه‌وشی هه‌رێمی كوردستان...

‌پرۆژه‌ پێشنیاری په‌سه‌ندکراوی یه‌که‌مین کۆنفرانسی هه‌رێمی گه‌رمیانی ته...

‌پرۆژه‌ پێشنیاری په‌سه‌ندکراوی یه‌که‌مین کۆنفرانسی هه‌رێمی گه‌رمیانی ته...

‌پڕۆژه‌‌ په‌‌سنه‌‌د کراوی یه‌که‌مین کۆنفرانسی هەرێمی کەرکوک...

‌په‌یره‌وى ناوخۆى په‌سه‌ندکراوى یه‌که‌مین کۆنفرانسى هه‌رێمى سلێمانى...

‌په‌یڕه‌وی ناوخۆی ئه‌نجومه‌نی هه‌رێمی راپه‌ڕین...

‌به‌ڵگه‌کانی یه‌که‌مین؛ کۆنگره‌ی"ته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان" "...

1
په‌ڕه‌یله‌ 1
ژماره‌ی بابه‌ت

كه‌ش و هه‌وا

فەیسبووك