کوردی           عربی
سەردار ستار

ژیان و سه‌رکه‌وتن له‌گه‌ڵ شه‌هید هه‌ڵمه‌ت‌


بۆ چله‌ی شه‌هیدی سه‌رکرده‌ هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت
چل رۆژه‌ سێوسێنان و قه‌ره‌داخ و سلێمانی و کوردستان سه‌رکرده‌یه‌کیان له‌ده‌ستداوه‌. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی بۆ ماوه‌ی دوو سه‌ده‌یه‌ سلێمانی و باشووری کوردستان قوربانی پێشکه‌ش ده‌که‌ن، جاران به‌ته‌نها بوون، به‌ڵام ئه‌مڕۆ له‌گه‌ڵ سلێمانی و هه‌ولێر، دێرسیم و ئامه‌د، قامشلو و عه‌فرین، مهاباد و کرمانشانیش گیانی خۆیان فیدا ده‌که‌ن. له‌گه‌ڵ شه‌هید هه‌ڵمه‌ت دوو لاوی شۆڕشگێڕ و ئاپۆچی باکووری کوردستان، ده‌وران و شاهینیش شه‌هید بوون. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی شۆڕشی په‌که‌که‌ شۆڕشی ته‌واوی کوردستانه‌ به‌بێ جیاوازی، بۆیه‌ش سه‌رله‌به‌ری کوردستان پێکه‌وه‌ له‌ناو که‌شتیه‌کدایه‌ یه‌ک چاره‌نووس به‌ره‌و ئامانج ده‌ڕوات.
ده‌وڵه‌تی تورکی داگیرکه‌ر 200 ساڵه‌ به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ک دوژمنایه‌تی نه‌ته‌وه‌ی کورد ده‌کات، له‌پێناو سڕینه‌وه‌و نه‌هێشتنی له‌سه‌ر رووی زه‌وی، هه‌موو جۆره‌ چه‌ک و ته‌قه‌مه‌نیه‌کی به‌کارهێناوه‌و به‌ئاگر و ئاسن به‌ربۆته‌ گیانی کوردان. ئه‌مڕۆش دوژمنایه‌تیه‌که‌ی زیاترقوڵ کردۆته‌وه‌.
شۆڕشی کوردستان به‌ رابه‌رایه‌تی رێبه‌ر ئاپۆ و په‌که‌که‌، له‌ چل ساڵ زیاتری تێکۆشاندا، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی زیاتر له‌ چل هه‌زار شه‌هیدی پێشکه‌ش کردوه‌و، چوار هه‌زار گوندی لێ وێران کراوه‌و، به‌سه‌دان هه‌زار که‌سی که‌وتۆته‌ زیندانه‌کان و به‌ ده‌هه‌زاران له‌سه‌ر ئاو و خاکی خۆی ئاواره‌ بووه‌، ئه‌وانه‌ هه‌موویان شتێکیان سه‌لماند ئه‌ویش گه‌لی کورد ناتوێته‌وه‌و له‌ناو ناچێ و له‌پێناو گه‌یشتن به‌سه‌رکه‌وتن ئاماده‌یه‌ به‌رده‌وام تێکۆشان بکا، لاوانی ئاپۆچیش به‌رده‌وام بۆ خزمه‌ت و قوربانیدان گیان له‌سه‌ر ده‌ست وه‌ستاون.
زۆر به‌ڕاشکاوانه‌ له‌ 30 ساڵی رابردوودا رێبه‌ر ئاپۆ نیازی خۆی بۆ چاره‌سه‌ری ئاشتیانه‌ ئاشکرا کردوه‌، له‌و پێناوه‌ش تا ئێستا نۆ جار یه‌ک لایه‌نه‌ ئاگربه‌ستی راگه‌یاندوه‌، دوو جار هێزه‌کانی له‌ باکوور کشاندۆته‌وه‌، ده‌یان پرۆژه‌و گه‌ڵاڵه‌نامه‌ی پێشکه‌ش کردوه‌، دواینیشیان ده‌قی به‌ڵگه‌ی لێکتێگه‌یشتن"متابه‌قات" بوو که‌ له‌ 28شوباتی 2015 له‌ کۆشکی دۆڵمه‌ باخچه‌ (ئه‌نقه‌ره‌) خوێندرایه‌وه‌.
ده‌وڵه‌تی ئه‌ردۆغان – باخچه‌لی که‌له‌ 24ی ته‌موزی 2015 هێرشیان کرده‌ سه‌ر هه‌موو ده‌ستکه‌وتێکی شۆڕشی کوردستان و به‌تایبه‌تیش گه‌ریلا که‌ تاکه‌ هێزی پاراستنی گه‌لانی کوردستانه‌. له‌پێناو ئه‌وه‌ی وه‌ک پڵنگه‌کانی تامیل گورزێکی که‌مه‌ر شکێنیان لێبده‌ن و رووبه‌ڕووی شکستیان بکه‌نه‌وه‌، بۆ ئه‌مه‌ش به‌هاوکاری هێزه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان نوێترین چه‌ک و که‌رسته‌ی جه‌نگی به‌کارده‌هێنن، به‌تایبه‌تیش ئه‌م شه‌ڕه‌ی له‌م چوار ساڵه‌دا ده‌وڵه‌تی تورک به‌هاوکاری ئه‌مریکا و زلهێزه‌کان له‌دژی شۆڕشی کوردستان به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن، تائێستا له‌به‌رامبه‌ر هیچ ده‌وڵه‌تێک له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوین‌ نه‌کراوه‌. ئێمه‌ی کورد له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له‌شه‌ڕێکی زۆر نابه‌رابه‌رداین، به‌ڵام هیچ کاتێک‌ فێرنه‌بووین بپاڕێنه‌وه‌و، هاوار و فیغان بکه‌ین. فێریش نه‌بووینه‌ سه‌نگه‌ری به‌رگری به‌ربده‌ین و ژیانی ئاواره‌یی و سه‌رگه‌ردانی په‌سند بکه‌ین.
له‌ 6ی 10ی 2018 زلهێزه‌ جیهانیه‌کان به‌پێشه‌نگایه‌تی ئه‌مریکا هێرش و پیلانگێڕیه‌کانیان له‌سه‌ر سه‌رکرده‌ و کادیرانی پێشه‌نگی بزووتنه‌وه‌ی ئازادی چڕ کرده‌وه‌و خه‌ڵاتیشیان بۆ سه‌ری سێ هه‌ڤاڵ"جه‌میل بایک، دوران که‌ڵکان و موراد قه‌ره‌یلان" دانا، له‌بنه‌ڕه‌تدا هێرشێکی نوێبوو بۆ سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی کوردستان، له‌وکاته‌وه‌ تا ئێستا چه‌ندین شه‌هیدی وه‌ک هه‌ڤاڵ زه‌کی شه‌نگالی و ئاته‌کان ماهیر و سینانێ سۆر و چه‌ندین فه‌رمانده‌ی فه‌رمانداریه‌تی هه‌په‌گه‌ بوونه‌ته‌ قوربانی. دواینیشیان شه‌هید هه‌ڵمه‌ت و هه‌ڤاڵانی بوون.
دوژمن چه‌نده‌ی به‌هێزبێ و هێرشه‌کانیشیان چه‌نده‌ چڕبن ناتوانن کاریگه‌ریه‌کی ئه‌وتۆ بکه‌ن، ئه‌گه‌ر بێتو له‌ زه‌مینیه‌وه‌ نۆکه‌ر و خۆفرۆش چاوساغیان بۆ نه‌که‌ن. کورد گووته‌نی ”دار کرمی له‌خۆی نه‌بێ ته‌مه‌نی هه‌زار ساڵه‌” ، ئه‌وه‌ی جێگه‌ی داخه‌ به‌درێژای ته‌مه‌نی مێژوو، به‌تایبه‌تیش له‌ سه‌رده‌می مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داریدا له‌ به‌ر لاوازبوونی پێوانه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و وڵاتپارێزی، خۆفرۆشتن و نۆکه‌رایه‌تی بۆ داگیرکه‌ر و زلهێزه‌کان بۆته‌ پیشه‌ی هه‌ندێک مرۆڤی نه‌فس نزم و بێ خیره‌ت و داشۆراو له‌ شه‌ره‌ف و ناموس. هه‌ڵبه‌ت ئه‌وانه‌ش له‌ زه‌بری شۆڕش رزگاریان نابێ، له‌ناو گۆڕیشدا بن ده‌رده‌خرێن و باجی هه‌موو خیانه‌ته‌کانیان لێده‌سه‌ندرێته‌وه‌.
شه‌هید هه‌ڵمه‌ت 25 ساڵ تێکۆشانێکی پڕاوپڕ له‌ ره‌نج و ماندوبوونی پێشکه‌ش کرد، هه‌رگیز نه‌یگوت ناتوانم، نه‌یگوت ماندوبوومه‌، هیچ حیسابێکیشی بۆ دوژمن و نۆکه‌رانی نه‌کرد. به‌ئیراده‌یه‌کی پۆڵایینه‌وه‌ له‌ سه‌نگه‌ری گه‌ل و وڵاتدابوو، ئاماده‌ی هیچ پاداشتێکیش نه‌بوو. له‌هه‌موو ئاسته‌کانی رێکخستندا کاری کرد. 20 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر بوو کاتێک ئاشنای هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت بووم، خۆی له‌ یه‌کێک له‌ بنکه‌کانی مه‌شق و راهێنانی شه‌ڕڤانانی نوێدا فه‌رمانده‌ی مه‌فره‌زه‌یه‌ک بوو، پێشتر‌ له‌ باره‌گای رێکخستنی سلێمانییه‌وه‌ وه‌ک به‌رپرسیارێک ده‌ستی به‌ خه‌باتی جه‌ماوه‌ری کرد. هه‌ڤاڵی شه‌هید شه‌وی خسته‌ سه‌ر رۆژ و ملی دا به‌ر سه‌رکه‌وتن به‌ رێگا هه‌وراز و نشێوه‌کاندا. نه‌ به‌ دیل گیرانی رێبه‌ر ئاپۆ بێ هیوای کرد، نه‌هێرش و خیانه‌ت و  هه‌وڵه‌ پاکتاوخوازییه‌کانی عوسمان ئۆجالان و نیزامه‌دین تاش ساردیان کرده‌وه‌، نه‌ هێرش و په‌لاماره‌کانی ساڵانی دوایش ترساندیان، وه‌ک دار به‌ڕووێکی چیاکانی قه‌ره‌داخ، له‌ قه‌ندیل و خنێره‌ و خواکورک و گاره‌ و زاپ و حه‌فتانین  ره‌گی به‌رخودانی داکوتابوو.
هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت له‌ناخی دڵ و له‌ کانگای هزری خۆیدا بۆ هه‌میشه‌ له‌گه‌ڵ رێبه‌ر ئاپۆ ده‌ژیا، هه‌وڵیده‌دا وه‌ک هه‌ڤاڵێکی کامڵ و پێگه‌یشتوو بتوانێ خاوه‌نداریه‌تی بکا له‌و ره‌نج و ماندوبوونه‌ی رێبه‌ر ئاپۆ له‌به‌ری دابووی. ئه‌مه‌ش وای کرد ده‌ست به‌ لێکۆڵینه‌وه‌و به‌دواداچوونی مێژووبکا، تاکو له‌ قوڵای مێژوودا له‌گه‌ڵ رێبه‌ر ئاپۆ یه‌ک بگرێته‌وه‌و ده‌زووه‌ ریشاڵه‌کانی مێژوو بهۆنێته‌وه‌و پێشکه‌شی مرۆڤایه‌تی بکاته‌وه‌. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت 46 ساڵ ته‌مه‌نی بوو، به‌ڵام پاشخانی هزری بۆ 25 هه‌زار ساڵ شۆڕببووه‌وه‌، هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت له‌ ناواخنی ته‌مه‌نی مرۆڤایه‌تیدا‌ ده‌ژیا.هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت باوه‌ڕی ته‌واوی به‌و وته‌ی رێبه‌ر ئاپۆ هه‌بوو که‌ ده‌ڵێت" مرۆڤ گه‌ردوونێکی بچووکه‌ "، له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ش  رۆژانه‌ که‌سایه‌تی خۆی بونیاد ده‌نایه‌وه‌، له‌هه‌موو بواره‌کانی ژیان له‌ ناو هه‌ڵمه‌ت دابوو، سوودی له‌هه‌موو ساته‌کانی ژیان وه‌رده‌گرت، هه‌وڵی ده‌دا مانا بداته‌ هه‌موو  روداوه‌کانی ده‌وروبه‌ری، تاکو له‌گه‌ڵ حه‌قیقه‌تی رێبه‌ر ئاپۆ ببێته‌ یه‌ک و وه‌حده‌ت و لوجود و به‌ یه‌کگرتنی که‌سایه‌تی بگات. ‌
خاکی بوون و ساده‌یی له‌ ژیان و گفتوگۆ، ده‌وڵه‌مه‌ندی له‌ ئایدیۆلۆژیا و سیاسه‌ت و رێکخستن، کرۆکی (هه‌ڵمه‌ت)ی پێکده‌هێنا. هیچ هیوا و ئاره‌زووێکی بۆ ژیانی تایبه‌تی نه‌بوو، وه‌ک سۆفیه‌ک به‌رده‌وام له‌ خه‌ڵوه‌تی شۆڕشدا ده‌ژیا. دوای ئه‌وه‌ی رێبه‌ر ئاپۆ گووتی گۆشت خواردن لادانه‌ له‌ ژیانی ئاسای مرۆڤ بوون و مرۆڤ ده‌توانێت به‌بێ گۆشتیش بژی نه‌خواردنیشی مرۆڤ له‌ شه‌ڕه‌نگێزی و سته‌م دوورده‌خاته‌وه‌و واده‌کات له‌گه‌ڵ گه‌ردوون و له‌گه‌ڵ زیندوه‌کان و ئاژه‌ڵه‌کان به‌ئاشتی بژی، بۆیه‌ زیاتر له‌ هه‌شت ساڵ بوو خۆی له‌و جۆره‌ به‌ندایه‌تییه‌ رزگار کردبوو، وه‌ک مرۆڤێکی رووه‌ک خۆر له‌ناو نه‌بوونی و سه‌ختی ژیانی شاخدا به‌ بڕوایه‌کی گه‌وره‌وه‌ به‌رده‌وامی به‌و پره‌نسیپه‌ی ده‌دا.
دوای ئه‌وه‌ی رێبه‌ر ئاپۆ له‌ به‌رگرینامه‌کانیدا به‌درێژی پرسه‌ که‌لتوری و دابونه‌ریتیه‌کانی روونکرده‌وه‌و هێرشه‌کانی توانه‌وه‌و به‌خۆچوواندن"ئاسیملاسیۆن و ئه‌نتیگراسیۆن"ی ده‌وڵه‌ت – نه‌ته‌وه‌کانی داگیرکه‌ری کوردستان و هێرشی و په‌لاماره‌کانی مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری شیکار کرد و به‌ژینۆسایدی که‌لتوری و هونه‌ری و دابونه‌ریتی نه‌ته‌وه‌یی به‌ناوکرد، هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت به‌تایبه‌تیش له‌ هه‌شت ساڵی رابردوو دا جگه‌ له‌ جلی کوردی هیچ جلی تری نه‌پۆشێ. 
هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت چ بۆ هه‌ڤاڵان و چ بۆ خانه‌واده‌که‌ی نزیک بوونێکی به‌ هۆشیارانه‌ و کۆکره‌وه‌ی هه‌بوو، راسته‌ خودی خۆی برا گه‌وره‌ی ماڵه‌وه‌ بوو، وه‌ک برا گه‌وره‌یه‌کی کلاسیک و ده‌سپۆت نه‌بوو، واتا له‌به‌ر برا گه‌وره‌ی نه‌بوو که‌ برا و خوشکه‌کانی گوێیان لێڕاده‌گرت، به‌ڵکو له‌به‌ر تایبه‌تمه‌ندی دڵنزمی و خاوه‌ندارێتیکردنییه‌وه‌ بوو، له‌ هه‌مانکاتدا هه‌وڵیده‌دا هه‌ر یه‌کێک له‌ ئه‌ندامانی خانه‌واده‌که‌ی خاوه‌نی ئیراده‌ی خۆیان بن، ئه‌مه‌ش وای کردبوو ته‌واوی خانه‌واده‌که‌یان هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت به‌پشتیوانێکی خۆیان ببینن. هه‌روه‌ها بنه‌ماڵه‌که‌یان به‌گشتی هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌تیان به‌ بیرمه‌ند و راوێژکارێکی خۆیان ده‌بینی و پێوانه‌ی خانه‌واده‌یه‌کی کۆمیناڵ و دیموکراتی جێبه‌جێ ده‌کرد.
گوێگرتن له‌ خه‌ڵک و هه‌ڤاڵان هه‌رگیز هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌تی ماندوو و وه‌ڕه‌س نه‌ده‌کرد، بۆ چه‌ندین سات گوێی بۆ راده‌دێراین، دواتر زۆر به‌ساده‌ییش ده‌یگووت منیش ده‌توانم هه‌ندێک قسه‌ بکه‌م... ماندوو نه‌ده‌بوو له‌ به‌سه‌رکردنه‌وه‌ی ماڵی هه‌ڤاڵانی شه‌هید و دۆستان و ئه‌ندامانی رێکخستن و خه‌ڵکی وڵاتپارێز، له‌لای ئه‌و (با بچین پیاسه‌یه‌ک بکه‌ین)، ‌واتای (بابچینه‌ سه‌ردانی دۆستان و خانه‌واده‌ی شه‌هیدان) بوو،‌ زۆر به‌ خوڵق و ئاره‌زووه‌وه‌‌ ده‌چوو بۆ به‌سه‌رکردنه‌وه‌ی خانه‌واده‌کان، چونکه‌ ئه‌مه‌ی به‌ ئه‌رکێکی شۆڕشگێڕانه‌ ده‌زانی و زۆر ئاسووده‌ش ده‌بوو.  
به‌شی (فیزیا)ی له‌ زانکۆی هه‌ولێر ته‌واو کردبوو، ماوه‌یه‌کی کورتیش پیشه‌ی مامۆستایه‌تی کردبوو، له‌سه‌رده‌مانی منداڵیش دا بۆ ماوه‌یه‌ک له‌ حوجره‌ی فه‌قێیایه‌تی خوێندبووی، له‌ناو شۆڕشدا هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت خۆی گه‌یاند به‌ ئاستی مامۆستای خه‌ڵک و رێکخستن و هه‌ڤاڵانی، له‌لایه‌کیتریش خوێندکارێکی باش و به‌سه‌لیقه‌بوو، زۆرترین تێبینی و لێکۆلینه‌وه‌ی له‌کاتی بینینی خولی په‌روه‌رده‌کاندا ده‌رده‌بڕی.
هه‌ر له‌بواری په‌روه‌رده‌وه‌ هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت بونیادنه‌ری هه‌ردوو ئه‌کادیمیای شه‌هید د.سیروان و شه‌هید زێره‌ڤان بوو. له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ به‌سه‌دان لاوی په‌روه‌رده‌ کرد‌ له‌ کچان و کوڕان. به‌بێ جیاوازی له‌هه‌موو ئه‌کادیمیا و ناوه‌نده‌کانی په‌روه‌رده‌ وانه‌ی ده‌گووته‌وه‌و هه‌ڤاڵانی بۆ تێکۆشان ئاماده‌ ده‌کرد ، ئه‌وه‌ی وانه‌ی لای هه‌ڤاڵ بینیبێ بێگومان به‌دڵخۆشی و حه‌زێکی زۆره‌وه‌ به‌پیر وانه‌کاندا چووه‌و فێربووه‌ چۆن به‌دواداچوون بکات له‌ خه‌باتی په‌روه‌رده‌و چۆنیه‌تی خۆپێشخستن.
هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت هه‌وڵێکی زۆری ده‌دا تاکو گه‌نجان جارێکیتر ئاوێزانی که‌لتور و ژیانی نه‌ته‌وه‌یی ببنه‌وه‌و دوورکه‌ونه‌وه‌ له‌ خوه‌کانی شه‌ڕی تایبه‌تی داگیرکه‌ران و مۆدێرینیته‌ی سه‌رمایه‌داری. رۆحی شۆڕشگێڕێتی له‌ گه‌نجانی وڵات به‌گه‌رمی بهێڵێته‌وه‌و رێگربێ له‌ کۆچی گه‌نجان بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات و خزمه‌تی کۆمه‌ڵگه‌ی کردبووه‌ بنه‌مای فه‌لسه‌فه‌ی تێکۆشانی خۆی. له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ش مانیفستۆی گه‌نجانی باشووری له‌قه‌ڵه‌م گرت و شاکارێکی به‌پێزی تری پێشکه‌شی مێژوو کرد.
ته‌مه‌نی خۆی له‌پێناو کوردستانێکی ئازاد و دیموکرات پێشکه‌شکرد، ماوه‌یه‌کیش ئه‌ندامی کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی کوردستان بوو و خه‌باتێکی بێ پسانه‌وه‌ی کرد له‌پێناو یه‌کریزی نه‌ته‌وه‌یی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردستانی، هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ نه‌ته‌وه‌کانی تریش له‌هه‌وڵی به‌رده‌وامدابوو، به‌تایبه‌ت ده‌یویست په‌یوه‌ندی هه‌ردوو نه‌ته‌وه‌یی کورد عه‌ره‌ب په‌یت و پته‌و بکات، چونکه‌ باوه‌ڕی وابوو به‌بێ عێراقێکی دیموکرات، باشووری کوردستانێکی ئازاد و ئارام و جێگیر به‌دی نایه‌ت، بۆ ئه‌مه‌ش له‌په‌راوێزی ئه‌م ئامانجه‌شی دا له‌ هه‌وڵێکی به‌رده‌وامدا بوو له‌گه‌ڵ رێکخستنه‌ عێراقییه‌کان. هه‌روه‌ها له‌ ئه‌نقه‌ره‌ش به‌ په‌یامی ئاشتی و پێکه‌وه‌ژیانی دیموکراتییانه‌ی به‌شداری له‌ کۆنگره‌ی هه‌ده‌په‌ کرد. بۆ هه‌مان مه‌به‌ست شۆڕشی رۆژئاواو باکووری سوریای به‌سه‌رکرده‌وه‌و بیروڕاکانی له‌سه‌ر چۆنیه‌تی چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌ مێژوویی و هه‌نووکه‌ییه‌کانیان و یه‌کریزی نێوماڵی کورد و شێوازی نزیکایه‌تی و رێکه‌وتنی گه‌لانی سوریایی پێشکه‌ش کرد. به‌هه‌مانشێوه‌ش له‌پێناو ئه‌وه‌ی گه‌لی کورد و گه‌لانی ئێران پێکه‌وه‌ تێکۆشانی ئێرانێکی دیموکرات و کوردستانێکی ئازاد به‌ڕێوه‌ببه‌ن و تێکۆشانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌ ئاواره‌یی رزگاری ببێ له‌گه‌ڵ هه‌ڤاڵان و رێکخستنه‌کانی رۆژهه‌ڵاتیش له‌په‌یوه‌ندی دابوو.
له‌ خه‌باتی گه‌ریلایداو له‌ خه‌باتی جڤاکی و سیاسیشدا هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت وه‌ک گه‌ریلایه‌ک ده‌ژیا و وه‌ک گه‌ریلایه‌ک تێده‌کۆشا، ئه‌وکاتانه‌ی خه‌باتی له‌شکری و گه‌ریلایشی به‌ڕێوه‌ده‌برد، به‌هه‌موو وریایی و هه‌ستیاریه‌که‌وه‌ خاوه‌ن رێوشوێنی تایبه‌ت به‌خۆی بوو، دوژمنی باش ده‌ناسی بۆ ئه‌مه‌ش نه‌ده‌ترسا، به‌ڵام به‌ئاگاداریه‌وه‌ ئه‌رک و کاره‌کانی راده‌په‌ڕند، من لام سه‌یربوو کاتێک هه‌واڵی شه‌هیدبوونیم بیست، چونکه‌ وریایی و ته‌دبیره‌کانی له‌وه‌ زیاتربوون دوژمن زه‌فه‌ری پێببا، بۆیه‌ ئه‌گه‌ر ده‌ستێکی ناوخۆی له‌ خائین خۆفرۆش نه‌بێ، دوژمن نه‌یده‌توانی تاڵه‌ موێکیش له‌گیانی بکاته‌وه‌.
سه‌ره‌تا وه‌ک ئه‌مانه‌تێکی سه‌رۆک ئاپۆ نزیکی خه‌باتی ژنان و رێکخستنی ژنان ده‌بوو، دوای ئه‌وه‌ی رێبه‌ر ئاپۆ قوڵبوونه‌وه‌ی زیاتری بۆ هێلی ئازادی ژن کرد و جیهانبینی و فه‌لسه‌فه‌ی په‌که‌که‌ی له‌ میحوه‌ری ژندا دانا، لێره‌وه‌ هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت پێداچوونه‌وه‌یه‌کی گشتگیر بۆ تێڕوانینه‌کانی بکات و که‌سایه‌تی خۆی له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ بونیاد بنێته‌وه‌، هێزو ئیراده‌یه‌کی گه‌وره‌ له‌ تێکۆشانی ئازادی ژنان وه‌ربگرێت و که‌سایه‌تی پیاوی کلاسیک و نه‌ریتی له‌خۆیدا بکوژێ و پێوه‌ره‌کانی پیاوێکی ئازاد و دیموکرات و سۆسیالیست به‌رجه‌سته‌ بکات. ساڵی 2004 ژنێک ده‌یویست له‌شۆڕشی دوور بخاته‌وه‌و به‌ناوی خۆشه‌ویستی و ژیانی نه‌ریتی و وه‌ک پیاوێکی کلاسیک هه‌ڵسوکه‌وتی له‌گه‌ڵ بکات، یه‌ک راست وه‌ڵامی دابووه‌و گووتبووی "من ئه‌و پیاوه‌نیم ئه‌وه‌ی تۆ بۆی ده‌گه‌ڕێیت، ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێ هه‌ڤاڵایه‌تی من بکه‌ی ئه‌وا به‌رده‌وامبه‌ له‌ شۆڕش و تێکۆشان". 
له‌پێناو گه‌یشتنی جڤاکی ئێزیدی به‌ بونیادنان و پته‌وکردنی رێکخستنی دیموکراتیانه‌ی خۆی، له‌دوای رووخانی رژێمی به‌عس به‌رده‌وام هاوکار و پشتیوانی شه‌هید مام زه‌کی و سه‌رحه‌د ئه‌مانۆس و فه‌رهاد کۆچه‌ر و خه‌باتکار و دۆستانی ئێزیدی بوو تاکو جڤاکی ئێزیدی بتوانێت هێزو ئیراده‌ی رێکخستنی خۆی دروست بکه‌ن و ئێزیدیه‌کان له‌ فه‌رمان و کۆمه‌ڵکوژی رزگاری ببێت، له‌دوای هێرش و په‌لاماره‌کانی چه‌ته‌کانی داعش له‌ سه‌ره‌تای ئابی 2014 و راکردنی هێزه‌کانی پ د ک/ عێراق له‌ شه‌نگال و دوای ئه‌وه‌ی هه‌زاران که‌سیان ته‌رکی مه‌رگ کرد، هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت ‌هه‌موو تواناکانی له‌ پێناو به‌جێبوونی هێزه‌کانی به‌رخودانی شه‌نگال "یه‌به‌شه‌ و یه‌ژه‌شه‌" و سه‌رکه‌وتنی پرۆژه‌ی خۆبه‌ڕێوه‌بردنی دیموکراتیانه‌ی شه‌نگال خسته‌ گه‌ڕ، باشترین کادیر و زۆرترین لێکۆڵینه‌وه‌ی پێشکه‌ش ده‌کردن تاکو کۆمه‌ڵگه‌ی ئێزیدی بتوانێ به‌ هێزی خۆی بژی و خۆیان بڕیارده‌ر و پارێزگاری خۆیان بن و جارێکیتر هیچ هێزێک نه‌توانێ دووچاری قڕکردن و فه‌رمانیان بکاته‌وه‌.
دوای چل رۆژ له‌ شه‌هیدبوون هه‌ڵوێسته‌کان:
ته‌واوی گه‌لی کوردستان و بزووتنه‌وه‌ی ئازادی و خه‌ڵکی وڵاتپارێز و نیشتمانپه‌روه‌ر له‌ناوه‌و ده‌ره‌وه‌ی کوردستان پرسه‌یان راگه‌یاند و خاوه‌ندارتیان له‌ شه‌هید هه‌ڵمه‌ت کرد، هێزه‌کانی پاراستنی کوردستان هه‌په‌گه‌ و یه‌ژه‌ئاستاریش به‌ هه‌ڵمه‌تی گه‌ریلای و هێرشی تۆڵه‌ کردنه‌وه‌ چه‌ندین گورزیان له‌ دوژمن وه‌شاند و به‌ده‌یان سه‌رباز و فه‌رمانده‌ی دوژمنیان کوشت. زۆربه‌ی پارت و لایه‌نه‌ سیاسیه‌کانی کوردستان، رۆژنامه‌ نووسان، هه‌رێمی خۆبه‌ڕیوه‌به‌ری رۆژئاوای کوردستان، به‌شداریان له‌پرسه‌ی شه‌هید کرد و له‌ده‌ستدانی شه‌هید هه‌ڵمه‌تیان به‌ کۆستێکی نه‌ته‌وه‌یی راگه‌یاند.
ته‌نها لایه‌نێک له‌کوردستان که‌ به‌ وشه‌یه‌کیش پرسه‌ و سه‌رخۆشی نیشاننه‌دا ئه‌ویش سه‌رۆکایه‌تی حکومه‌ت و هه‌رێمی کوردستان بوون، که‌ شه‌هید هه‌ڵمه‌ت 25 ساڵ بوو خزمه‌تی بۆ ده‌کرد، ته‌نانه‌ت خودی سه‌رۆکی ئێستای هه‌رێمیش له‌ چه‌ندین بۆنه‌دا له‌گه‌ڵ شه‌هید هه‌ڵمه‌ت دانیشتوه‌و هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌تیش به‌رده‌وام پێی راگه‌یاندوه‌ که‌‌ پشتیوانی کاره‌ باشه‌کانی ده‌که‌ین، و ره‌خنه‌ش له‌ که‌موکوڕیه‌کانی ده‌گرین، پێی گوتبوو که‌ ئێمه‌ ئۆپۆزیسیۆنی کلاسیک و ناو په‌رله‌مان نین به‌هه‌مووشتێک بڵێین ره‌ش، خاوه‌ن ئیراده‌ی خۆمانین و ده‌زانین باشه‌ و خراپه‌ چیه‌. خودی سه‌رۆکی پێشووی هه‌رێمیش سه‌باره‌ت به‌ پیرۆزبایی ساڵوه‌گه‌ڕی پارته‌که‌یان په‌یامی سوپاس گوزاری بۆ هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت ناردبوو کاتێک هاوسه‌رۆکی پارتی چاره‌سه‌ری بوو. له‌وانه‌یه‌ بۆ سه‌رۆکی حکومه‌تی هه‌رێمی ئێستا گله‌یه‌کمان نه‌بێ، چونکه‌ ئه‌و به‌ڕێزه‌ له‌ کوردستان کاروخه‌باتێکی ئه‌وتۆی نه‌کردوه‌و له‌به‌ر ئه‌وه‌ی کوڕی سه‌رۆکی هه‌رێمی رابردووه‌ بۆیه‌ ئه‌و پۆسته‌ی پێبڕاوه‌، دیسانیش پێویسته‌ ئه‌و به‌ڕێزه‌ بزانێت مرۆڤه‌ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانیه‌کان له‌سه‌رووی هه‌موو حیسابێکی سیاسی و به‌رژه‌وه‌ندی که‌سی و حیزبییه‌وه‌ن. بۆیه‌ ده‌بوایه‌ ده‌سه‌ڵاتی پسمامان له‌ هه‌رێمی ئه‌وانیش وه‌ک هێزه‌ نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌یه‌کان هه‌ڵوێستێکی شایسته‌ی تێکۆشان و خه‌باتی هه‌ڤاڵی شه‌هیدیان پیشان بدایه‌‌، چونکه‌ هه‌ڤاڵ هه‌ڵمه‌ت ته‌نها له‌لایه‌نێکی سیاسی نه‌چووه‌، به‌ڵکو له‌ نه‌ته‌وه‌یه‌ک چووه‌.
 عوسمان کۆسه وه‌ک به‌رپرسیاری میت له‌ باشووری کوردستان، دوای ده‌ستگیرکردنی هه‌ردوو به‌رسیاره‌که‌ی پێشوو له‌لایه‌ن تیمی تۆڵه‌سێنی ساکینه‌ جانسز، له‌ هاوینی 2017 ئه‌رکدار کراوه‌، تاکو پیلاندابنێ بۆ گورز لێدان له‌ سه‌رکرده‌کانی شۆڕشی کوردستان، ئه‌مه‌ش له‌لایه‌ن راگه‌یاندنه‌ ئه‌مریکایه‌کان پشتڕاست کرایه‌وه‌، واتا کارمه‌ندی کۆنسوڵخانه‌ی هه‌ولێر نه‌بووه‌، ئه‌گه‌ر کارمه‌ندیشبێ بۆچی ده‌بێ ده‌سه‌ڵاتی پسمامان ئه‌وه‌نده‌ به‌خه‌می به‌رپرسیارێکی ده‌وڵه‌ته‌که‌ی ئه‌ردۆغان و – باخچه‌لی بن که‌ رۆژانه‌ وه‌ک زوحاکی سه‌رده‌م مێشکی به‌ده‌یان گه‌نج و لاوی کورد ده‌خۆن، ئه‌گه‌ر چه‌ند گه‌نجێک بیانه‌وێت له‌ تۆڵه‌ی ئه‌و کۆمه‌ڵکوژیانه‌دا  چالاکیه‌کی بچوک بکه‌ن ئه‌وا هیچ له‌ بابه‌ته‌که‌ ناگۆڕێت. ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێم ئه‌و که‌سه‌یان به‌ ئه‌ندام په‌رله‌مان له‌سه‌ر لیستی پ.د.ک خه‌ڵات کرد که له‌ گوندی به‌رمیزه‌ی سیده‌کان خوانی تایبه‌ت و دڵسۆزانه‌ی بۆ ئه‌فسه‌ره‌ ده‌ست و ده‌مخوێناوییه‌کانی سوپای تورکی داگیرکه‌ر ئاماده‌کرد و شانبه‌شانی پیاوانی پ.د.ک وێنه‌ی یادگاریان ‌گرت و سنوره‌کانی برادۆستیان داگیر‌کرد، ئه‌و برادۆستیانه‌تان خه‌ڵات کردو له‌ لیستی پ د ک/عێراق کردنتان به‌ ئه‌ندام په‌رله‌مان، به‌ڵام ئه‌و برادۆستیانه‌ی تۆزێک خیره‌ت و ناموسیان هه‌بووه‌ و ملیان بۆ نۆکه‌ری و خۆفرۆشی نه‌ناوه‌ به‌تۆمه‌تی سه‌یر و نابه‌جێ‌ ده‌ستگیرتان کردوون و وه‌ک تاوانبار پیشانی رای گشتیان ده‌ده‌ن، ئه‌مه‌ شه‌رمێکی گه‌وره‌یه‌، پێویسته‌ ده‌سه‌ڵاتی پسمامان له‌و هه‌ڵوێسته‌ نانه‌ته‌وه‌یه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌، له‌ساڵێکدا دوو بویه‌ری نیشتمانی به‌ گێره‌شێوێن و تێکدانی ئارامی هه‌رێم پیشانده‌ده‌ن، خۆپیشاندانی خه‌ڵکی شێلادزێ و کوشتنی به‌رپرسێکی میت، له‌ راستیدا هاوکاریه‌کانی ئێوه‌و ئه‌ندامه‌کانتان بوونه‌ته‌ هۆکار بۆ ئه‌وه‌ی هێزه‌ سه‌ربازیه‌کانی دوژمن له‌ هه‌رێم ته‌راتێن بکه‌ن و له‌گه‌ڵ ده‌زگا هه‌واڵگریه‌کانیشیان پیلانی له‌ناوبردنی شۆڕشگێڕان و خه‌ڵکی وڵاتپارێز دابنێن، ئه‌گه‌ر وانیه‌ بێزه‌حمه‌ت چه‌ند خۆفرۆش و خائینێک بکه‌ن به‌ نموونه‌ و به‌زه‌بری هێز و به‌قامچی به‌ری چاویان شین و مۆربکه‌ن.
گه‌لی کوردستان و شۆڕشه‌که‌ی به‌ له‌ده‌ستدانی شه‌هید هه‌ڵمه‌ت کۆستێکی بۆ دروست بووه‌و زامێکه‌ به‌ئاسانی ساڕێژنابێ، به‌ڵام ئه‌و شۆڕشه‌ی شه‌هید هه‌ڵمه‌ت و هه‌ر شه‌هیدێکی سه‌رکرده‌و پێشه‌نگی کردۆته‌ هێز بۆ هه‌ڵمه‌ت و قه‌ڵه‌مبازێکی نوێ، هه‌روه‌ها تۆڵه‌ی خۆشی به‌چه‌ند قات ده‌کاته‌وه‌، چونکه‌ ئه‌و شۆڕش و تێکۆشانه‌ به‌قه‌رز له‌که‌س نه‌ترساوه‌، له‌پێناو ئه‌وه‌ی خانه‌واده‌ی شه‌هیدان و گه‌له‌که‌مان ئارام بن، ده‌ڵێین پێکه‌وه‌ ده‌ست له‌ناو ده‌ست له‌پێناو به‌رز راگرتنی بیره‌وه‌ری شه‌هید هه‌ڵمه‌ت و ته‌واوی شه‌هیدانی کوردستان، هه‌مانکات پێکه‌وه‌ تێکۆشان له‌پێناو ریشه‌کێش کردنی خۆفرۆش و نۆکه‌ر و داگیرکه‌ران له‌ کوردستان. بۆیه‌ له‌کۆتایدا ده‌ڵێین له‌گه‌ڵ (شه‌هید هه‌ڵمه‌ت) ژیاین و ده‌ژین، له‌گه‌ڵ (شه‌هید هه‌ڵمه‌ت) تێکۆشان ده‌که‌ین و سه‌رده‌که‌وین.

كه‌ش و هه‌وا

فەیسبووك