کوردی           عربی
ئازاد قادر

چاندنی تۆوی بێباوه‌ڕی له‌ناوخۆ و پێشخستنی هه‌ستی نه‌ته‌وه‌په‌رستی له‌ده‌روه‌‌

 

گێژاوی سیسته‌م له‌نێوان کۆمه‌ڵگه‌ و زهنیه‌تی ده‌سه‌ڵاتدارێتیدا گه‌یشتۆته‌ ئاستێکی هه‌ستیار، واتا به‌ڕوون و ئاشکرایی ئیتر ئه‌و ڕاستی یه‌ی چه‌مک و بیرکردنه‌وه‌ی ڕێبه‌ر ئاپۆ ده‌بینرێت، که‌ ده‌ڵێت چیتر کۆمه‌ڵگه‌ ناتوانێت متمانه‌ به‌و سیسته‌مه‌ پێنج هه‌زار ساڵیه‌بکات و به‌ڕێوه‌ی ببات، ڕێژه‌ی به‌شداری خه‌ڵک بۆ پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئه‌مجاره‌ی عێراق ئه‌و ڕاستی یه‌ی ده‌رخسته‌ پێش، ئه‌مه‌ هه‌ر چه‌نده‌ به‌شێکی بۆ ئه‌وه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ که‌لایه‌نی ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌رێمی کوردستان و عێراق به‌گوێره‌ی به‌رژه‌وه‌ندی حزبی و تایبه‌تی خۆیان هه‌وڵی بێ باوه‌ڕکردنی خه‌ڵکیان دابێت بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداری پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن نه‌که‌ن و ته‌نیا خه‌ڵکه‌ وابه‌سته‌که‌ی خۆیان بچنه‌ سه‌ر سندوقی ده‌نگدان، به‌ڵام به‌شی زۆری بێباوه‌ڕی کۆمه‌ڵگه‌ که‌دروست بووه‌ له‌به‌رامبه‌ر سه‌رجه‌م سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتداریه‌ نه‌ک ته‌نیا پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌که‌ی، به‌ڵگه‌ش ئه‌وه‌یه‌ که‌وا کۆمه‌ڵگه‌ ئه‌گه‌ر پێشتر باوه‌ڕی به‌و هێزه‌ نه‌مابێت که‌له‌ ده‌سه‌ڵادایه‌ ئه‌وا ده‌نگیان داوه‌ به‌ئۆپۆزسیۆنه‌کان که‌وا هه‌وڵدانیان هه‌یه‌ بۆ چوونه‌ ده‌سه‌ڵات، بۆیه‌ ئه‌مجاره‌ ئه‌و ڕێژه‌یه‌ی که‌وا ئاماده‌ی چوونه‌ سه‌ر سندوقی هه‌ڵبژاردنی نه‌بوو نه‌بۆ لایه‌نی ده‌سه‌ڵاتدار و نه‌بۆ ئۆپۆزسیۆن گه‌واهی ده‌ری ئه‌و ڕاستیه‌یه‌، له‌هه‌مان کاتدا ئه‌وه‌ش ده‌رده‌خاته‌ ڕوو که‌ وه‌کوو ته‌ڤگه‌ری ئازادی نه‌مانتوانی وه‌ ڕاستی خۆمان بده‌ینه‌ ناسین و سیسته‌می خۆبه‌ڕێوه‌بردنێک که‌ئانجمانه‌ بده‌ینه‌ تێگه‌یشتن و کۆمه‌ڵگه‌ی لێ کۆبکه‌ینه‌وه‌ وه‌کوو پێویست، هه‌رچه‌نده‌ توانراوه‌ به‌شێکی زۆری ئه‌و به‌ربه‌ستانه‌ی پێش ئه‌و تێکۆشانه‌ بشکێنرێت و کێشه‌ و ئاسته‌نگیه‌کان چیتر نه‌توانن ببنه‌ به‌ربه‌ست، به‌ڵام له‌وه‌ زیاتر پێویسته‌ سیسته‌می خۆبه‌ڕێوه‌بردن بکه‌ینه‌ موڵکی کۆمه‌ڵگه‌ و پێشه‌نگایه‌تی له‌ئاستێکی به‌رزتردا له‌ئه‌ستۆبگرین.

چوونکه‌ ئه‌وه‌ی ئێستا ده‌بینرێت حزبه‌کلاسیک و وابه‌سته‌کانی وڵاتانی ده‌ورووبه‌ر ده‌خوازن به‌ئه‌جندای داگیرکه‌رانی کوردستان جارێکی تر خه‌بات و تێکۆشانی حه‌ره‌که‌تی ئاپۆچێتی بکێشنه‌وه‌ نێو بازنه‌ داخراوه‌که‌ی پێشتری، که‌ته‌نیا مایه‌ی ماڵ و ێرانی و کاولکاری تێدا به‌ده‌ست هاتووه‌ بۆ گه‌له‌که‌مان، به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌نجامێک به‌ده‌ست بخرێت، چوونکه‌ ئێستا ده‌بینرێت له‌پێشکه‌وتنی ئه‌و فه‌لسه‌فه‌یه‌دا دۆزی کورد و خه‌باتی دیموکراتی و پێکه‌وه‌ ژیانی گه‌لان تاکوو دێت زیاتر گه‌شه‌ده‌کات و هه‌نگاوی گرنگ هه‌ڵ ده‌نێت، که‌تاکوو دێت ئه‌نجامی گرنگیش به‌ده‌ست ده‌خات، ئه‌وه‌ی ده‌بینرێت له‌هه‌ڵبژاردنی تورکیادا ئێستا زۆربه‌ئاسانی به‌ربه‌ستی کۆتوبه‌نده‌ یاساییه‌کان تێ ده‌په‌ڕێنن که‌له‌سه‌دا 10% ده‌نگی تورکیا بوو، وه‌به‌هه‌مان شێوه‌ ئه‌و خۆبه‌ڕێوه‌بردنه‌ی ڕۆژئاوای کوردستان جارێکی تر بۆخۆی مه‌ترسیه‌کی خستۆته‌ دڵ هێڵی نه‌ته‌وه‌په‌رستی و زهنیه‌تی یه‌ک ئاڵا و یه‌ک زمان و یه‌ک وڵات.

بۆیه‌ به‌لامه‌وه‌ گرنگ بوو ئه‌و ڕاستیه‌ بخه‌مه‌ ڕوو له‌م بابه‌ته‌دا، که‌ئێستا به‌پیلانگێڕیه‌کی هه‌مه‌ لایه‌نه‌ ده‌خوازن پێش له‌و پێشکه‌وتنانه‌ی حه‌ره‌که‌تی ئاپۆچێتی بگرن، یه‌ک له‌لایه‌ن حزب و لایه‌نه‌ کوردستانیه‌کانی وابه‌سته‌ی ئه‌م وڵات و ئه‌و وڵات، له‌ڕێگای کۆلکه‌ کادر و به‌ناو ڕۆشنبیری سێبه‌ری ئه‌و حزبانه‌ تۆی بێ باوه‌ڕی دروست بکه‌ن له‌ناو کۆمه‌ڵگه‌ و ناوخۆی وڵات و هیچ واتایه‌ک نه‌هێڵنه‌وه‌ بۆ هێڵی به‌رخودان و خۆڕاگری، واتا ته‌مسیلی هێڵی ته‌سلیمیه‌ت پێش ده‌خه‌ن له‌کۆمه‌ڵگه‌دا، به‌ناولێنانی 31 ی ئاب و شه‌نگاڵ و 16ی ئۆکتۆبه‌ر به‌سیاسه‌تی حه‌کیمانه‌ و بچوک کردنه‌وه‌ی به‌رخودانی عه‌فرین و کۆبانی که‌بووه‌ جێگای سه‌رنجی هه‌موو دنیا.

وه‌به‌پێچه‌وانه‌وه‌ له‌ئاستی ده‌ره‌وه‌دا کار له‌سه‌ر پێشخستنی زهنیه‌تی نه‌ته‌وه‌ په‌رستی و شۆڤێنزمی کلاسیک ده‌که‌ن، بۆئه‌وه‌ی جارێکی تر ئه‌و نزیک بوونه‌وه‌ی ئاین و نه‌ته‌وه‌ و پێکهاته‌ جیاوازه‌کان که‌له‌حه‌ره‌که‌تی ئاپۆچێتی دا دروست بووه‌ تێکبده‌ن و جارێکی تر ڕه‌نگه‌ جیاوازه‌کان بکه‌ونه‌ شه‌ڕ و یه‌کتر سڕینه‌وه‌ و بکه‌ونه‌ خزمه‌تی زهنیه‌تی یه‌ک ئاڵا و یه‌ک زمان و یه‌ک وڵات، بۆنمونه‌ ئه‌وه‌ ڕێکه‌وت نیه‌ له‌کاتێکی وه‌هادا له‌تورکیا به‌ره‌و هه‌ڵبژاردن ده‌چین و له‌باشووری کوردستان هێڵی ئاپۆچی وه‌رچه‌رخانێکی کردوه‌ له‌تێکۆشانی خۆیدا به‌که‌وتنه‌ په‌رله‌مانی عێراق، دێن به‌پیلانگێڕیه‌ک چه‌ند گه‌نجێکی کورد تیرۆر ده‌که‌ن له‌یۆنان و دیمه‌نه‌که‌ی به‌شێوه‌یه‌کی زۆر ناشرین بڵاو ده‌که‌نه‌وه‌ و له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌ چه‌ند گه‌نجێکی کورد دێنن به‌ده‌مامکه‌وه‌ و ئاڵا و لۆگۆی حه‌ره‌که‌تیان له‌خۆداوه‌ و بانگه‌شه‌ی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ ده‌که‌ن.

بۆیه‌ زۆرپێویسته‌ ئاگاداری هه‌ر جۆره‌پیلانگێڕیه‌کی وه‌ها مه‌ترسیداربین، به‌تایبه‌تی له‌نێو هێزی سه‌ربازی نزیک حه‌ره‌که‌تی ئاپۆچی، پیلانگێڕی گه‌وره‌ ده‌خوازرێت پێش بخرێت وه‌کوو هێزه‌کانی سوریای دیموکرات به‌تایبه‌تی و یه‌په‌گه‌ و یه‌په‌ژه‌، گرنگه‌ نه‌ک نه‌هێڵین ئه‌م پیلانگێڕیانه‌ ئه‌نجام بگرن گرنگه‌ بتوانین زیاتر گه‌لان و ئاین و پێکهاته‌ جیاوازه‌کان بێنینه‌ لای یه‌کتر.


كه‌ش و هه‌وا

فەیسبووك