کوردی           عربی
عادل عوسمان

ئەم بەیانیە؟!‌

 

گوێبیستی هەواڵەکانی ڕادیۆی گۆڕان بووم کەلەسەر ژێرهێڵی هەژاری هاوڵاتیان هەواڵی دەدا، بەڵام جەرگبڕ. بەسەرهاتی لەوشێوە بۆ هێزێک کە پاگەندەی گۆڕانکاری دەکات، سەرنج ڕاکێشە کەبەوهێندە بێدەربەستیەوە باسی بکەیت!

بەوپرسیارە دەست پێدەکەم؛ دەبێت چاوچنۆکی وبێشەرەفی مرۆڤ گەیشتبێتە ئاستێک لەپێناوی کرێی خانویەکدا، دەستدرێژی سیکسی بکاتە سەر کەم ئەندامێک؟ هەروەهاباسکردنی ئەوکارەساتە هەژێنەرە وەک هەواڵێک دەبێت چ مانایەکی هەبێت؟ ئایا کۆمەڵگە دەبێت چی بکات بۆچارەسەری؟

کاتێک بەرژەوەندی تایبەت کەوتە پێش هەرشتێکەوەو پارە بوە ئەو سەرکردەی کەهەموو شت لەودا یەکلایی بکەیتەوە، ئیتر مرۆڤ دەبێتە ئەو دڕندەیەی کەبخۆری هەرشت بێت. بۆیە کاتێک کۆمەڵگە لەڕێگەی ژیانی سروشتی خۆی لادرا هێرشی بەکاریگەری بۆسەر ژن وناموسی ژن بوو. ناموسی ژن کرایە دەزگای زایەندی وکرایە کاڵایەک هەم بۆدەسکەوت! هەم بۆهێرش بۆسەر کۆمەڵگە، بەناوی شکاندنی ناموس وشەرەفەوە. تاگەیشتە ڕۆژگاری ئەمڕۆی گێژاوگرتوی سیستەمی سەرمایەداری جیهانی وبەتایبەت لەم بەشە بەقوڕگیراوەی عیراق وباشوری کوردستاندا.

  . عیراق ولەناویشیدا باشوری کوردستان، دەوڵەمەنترین  خاکی پڕ بەرهەمی ژێر زەوی وسەر زەویە! کەتێری لابەلایەکی جیهان دەکات. هێزە هەژمونگەرا وئیمپریالیسیەکان لەڕێی گرێدراوانیانەوە ژیانێکیان بەسەرگەلانی عیراق وباشوری کوردستاندا سەپاندوە، کەنەک ژیانێکی نا مرۆڤانە بەڵکو هیچ پێوەرێک نیە بۆناساندنی.

.    سیستەمی دەسەڵات جگەلە قۆرخکاریەکی بێمانا بۆخۆی ودەوروبەرەکەی هیچ شتێک وبونێکی مرۆڤ بون وویژدانانەی لە خۆیدا نەهێشتوەو کۆمەڵگەی خستوەتە ئاستی لەنێوچون. خاوەن خانویەک لەپێناوی وەرگرتنی کرێی مانگانەی خانوەکەیدا هەڕەشەی دەستدرێژی دەکاتە سەر کەم ئەندامێک ومێردەکەشی لەپێناوی ئەوەی دەستدرێژی نەکرێتە سەر شەرەفی ناچاری فرۆشتنی گورچیلەی دەبێت! و ژنەکەش دەڵێت لەپێناوی دەستدرێژی نەکردنە سەرمان منیش ئامادەم گورچیلەم بفرۆشم!

.    باشە ئایا ئەوەچارەسەرە؟ ئەی دەسەڵات ویاسا کوا بۆپارێزگاری لەوهێرشە هۆڤانەی کەدەکرێتە سەر ئەوخێزانەو هەزارانی دی وەک ئەو؟ وەک گۆرانی شاعیردەڵێت چ ئاخێک لەسینەدا دەخواتەوە پەنگ؟

ئایا باسکردنی ئەو تاوانە چ پەیامێکی لەپشتە ئەگەر چارەسەری بۆدەست نیشان نەکەیت؟

  کۆمەلگای باشور سیستەمێکی دەسەڵاتدارەتی بەڕێوەی دەبات کەجگەلەباڵادەست بوونی خۆی هیچی تر ناکات، کۆمەڵگەشی بەدەردێک بردوە کەپارچەو بێکاریگەری کردوە. تاکەکانی کۆمەڵگەی والەبێچارەییدا هێشتوەتەوە کەبونەتە گورگی خۆیان. ئەو بێهیواییەی لەکۆمەڵگەی باشوردا دروست بوە لەهیچ کوێیەکی مێژوی بەشەردا بونی نیە! کۆمەڵگەی باشور بێکاریگەر کراوە، بەڵام نەمردوە. کۆمەڵگەی مردوو، دەسەڵات ڕاحەت پاڵی لێدەداتەوە، بەڵام دەسەڵات لەڕێی هەزاران کایەی قۆرخکاری وفریودان وبەلاڕێ بردندا خەریکی زیاتری دەستبەسەرداگرتنی کۆمەڵگایە! بەڵام کاردانەوەکانی کۆمەڵگاش هەیە بەرامبەر دەسەڵات.

کەموکوڕی کاردانەوە لەوێوەیە، توانای خۆڕێکخستن بون وسیاسی بونی نیە! کێشەی باشور کێشەی سیاسیەو پێویستە لەسەرئاستی ئازادی وسیاسی وهزر بەدواداچونی بۆبکرێت. دەسەڵات هەمیشە بەڕێی بەلاڕێدابردنی ناڕەزاییەکان بۆ شکڵ نەگرتن وەک بزوتنەوەی سیاسی کاردەکات. لەکاتێکدا هەربزوتنەوەیەکی ناڕەزایی بۆخۆی سیاسیە.

لێرەوە سیستەمی دەسەڵات لەباشور پێویستە بخرێتە ژێر لێپرسینەوەو بکرێتە سیستەمێکی بەڕێوەبەری خزمەتگوزار کە کۆمەڵگەو ژینگەو سروشتی بەبنەماگرتبێت. لەجیاتی چاوچنۆکی وتەماعی دەوڵەمەندبون وفشاری ڕۆحی، جسمی وڕەگەزی، لەهەوڵی چارەسەری کێشە ئابوری، سیاسی، کۆمەڵایەتی وڕەگەزیەکاندا بێت. لەجیاتی کەڵەکەی سەرمایەو قۆرخکاری، خزمەتی تاک وخێزان وکۆمەڵگە بۆئاسودەیی وژیانێکی ئازاد وباش لەبەرچاوی بێت.

ئەوسیستەمەی دەتوانێت چارەسەری بۆکۆمەڵگە بێنێت سیستەمی خۆبەڕێوەبەری، پێکەوەیی، هەرەوەزی، ژینگەپارێزە. مرۆڤ بون وئاسودەیی لەو کۆمەڵگەیەدا بەدیدێت. بۆیە دەسەڵات ومافیاکانی باشور لێی دەترسن ولەڕێگەی بڵاوکردنەوەی پارەیەکی زۆرو خەیاڵی و دەیان وسەدان تۆڕی چەکداری وکۆمەڵگەی مەدەنی وکایەی ڕۆشنبیریەوەدەیانەوێت ئەو ناڕەزاییانە سەرنەکێشێت بۆ بزوتنەوەیەکی سیاسی دیموکراتی چارەسەر هێن. هەر ئەو پارەو سەرمایەیەی لە کارە نەشیاوانەدا خەرجی دەکەن، بەسە بۆچارەسەری سیاسی دیموکراتیانەی کێشەکان.

.   گرنگە کۆمەڵگە کەبەدەنگ یەکەوە هەیەو لەزۆر کێشەو گرفتدا چارەسەری پێشکەش دەکەن بکرێتە لێگەڕینێکی ڕێکخراوو سیاسی ولەدەری دەسەڵات چارەسەری کێشەکان بکات ودەزگای پاراستنی تاک وخێزان وکۆمەڵگە بەڕێبخات و ڕێگەلەهێرشی چاوچنۆکانەی وەها موڵکدارێک بگرێت ولێپرسینەوە بکات. ئەوە ئەرکی هەرتاکێک وڕێکخراوو کۆمەڵگەیەکە سیستەمی پاراستنی خۆیی هەبێت بەرامبەر چاوچنۆکان وهێرشکاران.

چەند وتارێکی تر

كه‌ش و هه‌وا

فەیسبووك