کوردی           عربی
عادل عوسمان

پەڕلەمانتارو نەبونی ئیرادە‌



لەیەکەم کۆبونەوەی پەڕلەمانی عیراقدا، شتی سەیرو سەمەرە ڕویداوە. باواز لەوەیان بێنین.
بەڵام کاتێک پەڕلەمانتار یەکەم بەشداری دەکات بەسوێند خواردن، بەوەدەستپێدەکات. کەپارێزگاری یەکپارچەیی خاکی عیراق و پارێزگاری لەسەروەری و ئاسایشی گشتی و سەروماڵی خەڵک دەکات.
پێویست بوو ئەوەشی تێدابوایەت کەجیاوازیەکانی کۆمەڵگای عیراق بەپێکھاتەکانیەوە دەناسێت و ڕێزدار دەبێت بەرامبەری. ئەوەی جێی سەرنجی منە، باوەڕی و متمانەی پەڕلەمانتارە کوردەکانە.
گوایە ئەو پەڕلەمانتارانە نوێنەرایەتی خۆو دەنگدەری خۆو گەلی خۆدەکەن.بەڵام وادیارە وانیەو کۆمپانیاکانی حیزب ئاراستەیان دەکەن. بۆیە وتویانە بڕیار بوو پشتگێری بدەینە گەورەترین لیست بەڵام ئاراستەکەیان پێ گۆڕین.
ھەرجێنەگرتنی پەڕلەمانتارە کوردەکان لەو ھەلومەرجەدا، بۆخۆی جێگەی پرسیارە.ئایا بۆ لەھیچ کوتلەیەک جێگەیان نەگرتوە؟ ئایا ئەو پەڕلەمانتارانە سەربەخۆن؟ ئایا ئەو پەڕلەمانتارانە نوێنەرایەتی ئیرادەی گەل دەکەن؟ ئایا پڕۆژی دیمکراتیزەکردن و چارەسەری کێشەی کوردیان پێیە؟
وەڵامی ئەو پرسیارانە سەردەکێشێت بۆ پێگەو پێکھاتەکانی دەسەڵاتدارەتی لەعیراق و دەست تێوەردانی دەرەکی. دیارە دەسەڵاتدارەتی عیراق نوێنەرایەتی گەلی عیراق ناکات، وەک چۆن دەسەڵاتدارەتی کوردەکان نوێنەرایەتی گەلی کورد ناکەن.
گەلانی عیراق بێزارو ناڕەحەتن لەو دەسەڵاتەی لەدوای ڕوخانی ڕژێمی بەعسەوە دروست بوە.ھەریەک لەوحیزبانەی دوای ڕوخانی ڕژێمی بەعسەوە ھاتونەتەوە عیراق چەندپارچە بوون، ئەویش بەھۆی گرێدراویان بەبەرژەوەنی تایبەت و ناوچەییەوە.
عیراق بوەتە مەیدانی ململانێ و دەسکەوتی وڵاتانی ئیقلیمی و جیھانی ووێرانەیەکیان بەسەر گەلانی عیراقدا ھێناوە. ئەو زھنیەتەی لەعیراقدا بەڕێوەبەری دەکات دورە لەخزمەت وناسینی ڕەنجی گەلانی عیراق.
ئەوانەی عیراق بەڕێوەدەبەن چاویان پێداویستیەکانی گەلانی عیراق نابینێت و خاوەنی مێرخاسی عیراقیانە نین. عیراق خاۆەن مێژوویەکی گرنگی ناوچەکەیە، بۆیە بوەتە سەرچاوەی تەماع و چاوتێبڕین و بوەتە مەیدانی یەکلاکردنەوەی ململانێی ھێزە جیھانی و ئیقلیمیەکان.
تورکیاوئێران لەلایەک و ئەمریکاو ھاوپەیمانەکانیشی لەلایەکی تر. خاکی عیراق دابەشی پێگەی ھێڕە ئیقلیمی و جیھانیەکان بوە، بەو پێیەش ھێزەناوخۆییەکان دابەشی پێگەی ھێزەدەرەکیەکان بوون.بۆیەگەلانی عیراقیش کەوتونەتە نەھامەتیەوە. کەنەبونی ئازادی بێکاری، نەبونی خزمەتگوزاری تەندروستی، دزینی سەروەتی نیشتیمانی برسی ھێشتنەوەی خەڵک تائاستی ژێر ھەژاری. 
ئێستە عیراق بوەتە ئەو وڵاتەی کە ململانێکان تێیدا بەرەو یەکلابونەوە دەچێت، ئەگەر لەمەوپێش، ھێزەناکۆکان، پێکەوەو بەناکۆکی عیراقیان بەڕێوە دەبرد، ئەوا ئێستە دەرفەتی وەھا بەڕێوەبەریەک نەماوە. بەھاتنە مەیدانی گەلانی جیاوازو بەتایبەت گەلانی خواروی عیراقی پڕ لەپەترۆڵ ھاوکێشەکان سەرەوژێر دەکاتەوە.
ھاتنەمەیدانی گەلان ھەموو لایەنەکان دەترسێنێت، لەکاتێکدا ئەوە باکوری سوریا، خۆبەڕێوەری ھەیە، شەنگاڵ خەریکی قایمکردنی پێگەی خۆیەتی، ئاڵوگۆڕەکانی تورکیاو ئێران وسوریا بەقازانجی تێکۆشانی دیموکراتیکی گەلان ھەنگاو ھەڵدێنێت.ئەگەر عیراقیشی بێتەسەر ئەوا قورس دەکەوێتەوە.
بۆیە لەم نێوەدا پەڕلەمانتارانی کورد بەشداری ھیچ ھاوپەیمانیەک نەبوون،کەبەپێی سیاسەتی ڕۆژی پێویستی داگیرکەرانی کوردستان بەشداری بکەن. ھێزەکوردیەکان خوێندنەوەی دروستیان بۆئاڵوگۆڕەکان و کێشەکانی ناوچە نیە ئەوان دوو تەوەری کاریگەری ناوچەکە نابینن،
یەکەمیان؛ تێکۆشانی ئازادی و ھێڵی دیموکراتیکی گەلان.
دوەمیان؛ ھێڵی ئەمریکاو ھاوپەیمانەکانی.
بەھۆی نەخوێندنەوەی ئەو دوو لایەنەوە تووشی سەرلێشێوان بوون و خۆیان بەستوەتەوە بە دەوڵەتەکانی ئێران و تورکیەوە. ئەو دوو دەوڵەتەش بۆخۆیان، ھەم سەرچاوەی نەھامەتیەکانی گەلانی عیراقن، ھەم سەرچاوەی نائارامی ناوچەکەن. بۆیە لەژێر گوژمی ئاڵوگۆڕ و شەڕەکانی ھێڵی تێکۆشانی ئازادی و ئەمریکاو ھاوپەیمانەکانیدان. خۆبەستنەوە بەوانەوەو وەستانەوە بەدژی ئاراستەی ئاڵوگۆڕ، ئەنجامی باشی لێبەدەست نایەت.
بۆیە پێویستە ھێزەکوردیەکان پەیوەستی چارەسەری کێشەی ئازادی وڕزگاری گەلی کورد ببن و ببنە بەشێک لە فراوان کردن و گەورەکردنی تێکۆشانی دیمکراتیکی گەلان وخۆیان پەیوەستی ناکۆکی ھێزو دەوڵەتە دژەکوردەکان وفاشیستەکان نەکەن.لەوانەیە بڵێن لەدەستی ئێمە دەرچوە تازە ئێمە ھیچمان پێناکرێت، لانی کەم دەتوانن ڕێگری تێکۆشانی ئازادی نەبن و بەرەی داگیرکەرانی کوردستان ھەڵنەبژێرن.
تەنیا چارەسەری کێشەکانی عیراقیش پێکەوەژیان و نەتەوەی دیموکراتیکە، لەو پێناوەشدا ھەنگاوە سیاسی و تێکۆشەرانەکانمان دەست پێکردوەو عیراقێکی نوێ بنیات دەنێین کەھەموو پێکھاتەو تاکێک لەخۆبگرێت و خاوەنداری لە عیراقی ئازاد و پێکەوەیی و سەقامگیر بکات.
بۆیە پێویستە پەڕلەمانتارەکانیش خاوەن ئیرادەی ئازاد بن و نوێنەرایەتی پرسی چارەسەری دیمکراتیانەی کێشەی گەلەکەیان ببن و سەروەری تێکۆشەرانە بۆخۆیان بنوسنەوە.

چەند وتارێکی تر

كه‌ش و هه‌وا

فەیسبووك